نقش انگیزش والدین در انگیزش خودمختار دانش‌آموزان برای انجام تکالیف شب: آزمون مدلی بر اساس نظریه خودتعیین‌گری

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

3 دانشیار، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

doi
10.22059/japr.2020.271034.643088
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش انگیزش والدین در انگیزش خودمختاری کودکان برای انجام تکالیف شب و آزمون یک مدل بر اساس نظریه خود تعیین‌گری بود. این مطالعه از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل 7260 نفر (3510 دختر و 3750 پسر) از دانش‌آموزان پایه چهارم ابتدایی مدارس دولتی شهر یزد در سال تحصیلی 96-1395 بود. نمونه پژوهش حاضر 230 دانش‌آموز (120 دختر و 110پسر) بود که از طریق نمونه‌گیری خوشه‌ای چند‌ مرحله‌ای تصادفی انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان مقیاس‌های انگیزش دانش‌آموزان برای انجام تکالیف (SMH)، انگیزش والدین برای کمک به تکالیف (PMHH)، نگرش والدین به تکالیف (PAH)، شایستگی درک شده والدین (PPC) و رفتار والدین در رفع نیاز فرزندان (PNSB) را تکمیل کردند. یافته‌ها نشان داد، انگیزش خودمختار والدین، نگرش والدین به انجام تکالیف فرزندان و شایستگی ادراک شده والدین بر گزارش حمایت والدین از خودمختاری اثر ساختاری مستقیم داشت. باور فرزندان در مورد حمایت خودمختارانه والدین نقش واسطه‌ای بین انگیزش خودمختار والدین، نگرش و شایستگی ادراک شده آن‌ها با انگیزش خودمختار فرزندان ایفا می‌کرد. برای رشد خودمختاری در فرزندان، نه تنها باید به انگیزش، نگرش و شایستگی والدین توجه کرد؛ بلکه باید بر درک دانش‌آموز از این ویژگی‌ها تمرکز کرد.