فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شوری خاک با به خطر انداختن مراحل حیاتی جوانه‌زنی و استقرار گیاهچه، پتانسیل تولید ارقام پرمحصول اما حساس نظیرگندم را به شدت محدود می‌سازد. این پژوهش با هدف ارزیابی پتانسیل محافظتی پیش‌تیمار زیستی بذر با باکتری‌های محرک رشد گیاه (PGPR) به صورت منفرد و ترکیبی، برای بهبود جوانه‌زنی و رشد اولیه گندم رقم حساس قدس تحت تنش شوری طراحی و اجرا گردید. بدین منظور، یک مطالعه آزمایشگاهی به صورت فاکتوریل اجرا شد که در آن بذور گندم با هشت تیمار باکتریایی (شاهد، تلقیح منفرد و ترکیبی از سه جدایه Azospirillum، Azotobacter و Pseudomonas) پیش‌تیمار و سپس تحت سه سطح شوری (صفر، ۶ و ۱۴ دسی‌زیمنس بر متر) قرار گرفتند و شاخص‌های کلیدی جوانه‌زنی، صفات مورفولوژیک و تجمع زیست‌توده ارزیابی گردید. نتایج پس از دو هفته نشان داد که در شرایط شوری شدید (۱۴ دسی‌زیمنس بر متر)، در حالی که رشد در شاهد رشد بسیار محدودی داشت ، پیش‌تیمار با کنسرسیوم سه‌گانه باکتریایی منجر به بهبود چشمگیر و همه‌جانبه‌ای شد؛ به‌طوری که این تیمار در مقایسه با شاهدِ تحت تنش، شاخص بنیه گیاهچه را 2/٪32، سرعت جوانه‌زنی را 42/٪20، طول ساقه‌چه و ریشه‌چه را به ترتیب 51/٪40 و 14/٪38 و وزن خشک ریشه را 32/٪26 افزایش داد. نکته قابل توجه، عملکرد منحصربه‌فرد تلقیح منفرد با سودوموناس در حفظ بالاترین نسبت وزن خشک ریشه به ساقه تحت تنش شدید بود. این یافته‌ها پتانسیل استفاده از کنسرسیوم‌های میکروبی را به عنوان یک عامل بهبوددهنده زیستی برای افزایش مقاومت و تضمین استقرار محصولات در اکوسیستم‌های کشاورزی تحت تأثیر شوری، برجسته می‌سازد.