اثربخشی برنامه داستان خوانی مشارکتی بر رشد زبان و آمادگی خواندن کودکان پیش دبستانی با مشکلات زبانی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران ، ایران

2 دانشیار گروه روانشناسی دانشگاه پیام نور و مرکز مطالعات آموزش و پرورش، تهران، ایران

3 دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 استاد گروه روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران ، ایران

5 استاد گروه روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران ، ایران

doi
10.22059/japr.2019.278673.643223
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی برنامه داستان‌خوانی مشارکتی بر رشد زبان و آمادگی خواندن کودکان دختر پیش‌دبستانی با مشکلات زبانی بود. این مطالعه از نوع بررسی نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل همه نوآموزان دختر پیش­دبستانی شهرستان اسلامشهر در سال تحصیلی 98-1397 بود. همچنین 30 نوآموز پیش‌دبستانی طی غربالگری چندمرحله‌ای انتخاب و در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند. آزمودنی‌ها قبل و بعد از آموزش، به آزمون‌های رشد زبان (TOLD)، آمادگی خواندن (RRT) و آگاهی واج‌شناختی (PAT) پاسخ دادند. برنامه مداخله داستان‌خوانی مشارکتی (SSRP) در 30 جلسه 45 دقیقه­ای، سه جلسه در هفته، برای گروه آزمایش در قالب چهار گروه کوچک اجرا شد. نتایج روش­های آماری تحلیل کوواریانس تک‌متغیری و چند‌متغیری نشان داد که برنامه داستان­خوانی مشارکتی، در افزایش مهارت‌های آمادگی خواندن، آگاهی واج‌شناختی و مهارت‌های زبانی نوآموزان با مشکلات زبانی مؤثر بود و تنها در خرده آزمون سرعت نامیدن تغییر معناداری مشاهده نشد. در مجموع، نتایج این بررسی نشان می‌دهد که برنامه داستان‌خوانی مشارکتی از طریق تقویت مهارت‌های بیانی، معنایی و نحوی و همچنین رشد مهارت‌های فرازبانی و پیش‌نیازهای خواندن، در تحقق ایده رشد زبان و آمادگی کودک برای خواندن قبل از ورود به مدرسه به‌طور تجربی مؤثر بوده است.