فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور بررسی تأثیر آرایش کاشت و کنترل شیمیایی بر جمعیت علف­های­هرز در مزارع نخود  (Cicer arietinum L.)دیم، دو آزمایش مزرعه­ای و گلخانه­ای طی سال زراعی 1401-1400 در آذربایجان شرقی، همدان و کرج اجرا شد. آزمایش مزرعه­ای و گلخانه­ای به‌ترتیب در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی و کاملاً تصادفی با چهار تکرار اجرا شدند. در شرایط مزرعه، فاصله ردیف کشت (35 و 53 سانتی­متر) و کنترل شیمیایی (شامل کاربرد علف­کش­های ایمازتاپیر (پرسوئیت، SL 10%) در مقدار 100 به‌تنهایی و یا در ترکیب با ماده افزودنی سیتوگیت در مقدار دو درصد و یا علف‌کش پاراکوآت (گراماکسون، SL 20%) در مقدار 600، اکسی­فلورفن (گل، EC 24%) در مقدار 168، پیریدات (لنتاگران، EC 60%) در مقدار 1200، پاراکوآت (گراماکسون SL 20%) در مقدار 600 و فن­مدیفام + دس­مدیفام + اتوفومزیت (فن­دس­اتو) (بتانال­پراگرس­اُاف، EC 27.4%) در مقادیر 160 و 300) (همگی بر حسب میلی­لیتر ماده مؤثره در هکتار) ارزیابی و در شرایط گلخانه تأثیر دوزهای مختلف فن­دس­اتو بر رشد نخود مورد بررسی قرار گرفت. نتایج آزمایش مزرعه­ای و بررسی کارآیی علف­کش­ها در دو منطقه همدان و مراغه حاکی از برتری تیمارهای ایمازتاپیر و پاراکوآت با میزان کنترل 4/94 و 9/69 درصدی علف­های­هرز (با میانگین وزن خشک 1/7 و 7/30 گرم در مترمربع به‌ترتیب در همدان و مراغه) در مقایسه با شاهد هر کرت بود. عملکرد دانه نخود در مراغه و در تیمار کاربرد ایمازتاپیر + سیتوگیت (با افزایش83 درصد نسبت به شاهد آلوده)، همراه با پیریدات (با افزایش 4/75 درصد نسبت به شاهد آلوده) و پس از شاهد وجین در بالاترین مقدار بود. در منطقه همدان، بیشترین عملکرد از تیمارهای کاربرد اکسی­فلورفن (با 7/22 درصد)، پیریدات (با 4/125 درصد) و ایمازتاپیر و پاراکوآت (با 7/111 درصد) (همگی نسبت به شاهد آلوده) حاصل شد. نتایج آزمایش گلخانه نشان داد که کاربرد علف­کش فن­مدیفام + دس­مدیفام + اتوفومزیت در تمامی مراحل رشد نخود و مقدار مصرف این علف­کش، به نخود خسارت می­زند و از این جهت، کاربرد این علف­کش و همچنین پاراکوآت به‌دلیل حذف از فهرست آفت­کش­های مجاز کشور، توصیه نمی­شود.