قتل افراد دارای حیات نباتی، از منظر فقه و حقوق کیفری
نویسندگان
1 دکتری حقوق کیفری و جرمشناسی، گروه حقوق، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران.
2 استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. (نویسنده مسؤول)
doi
10.22034/jccj.2023.396004.1254چکیده
افراد دارای حیات نباتی دارای وضعیت خاص و ویژهای هستند که تبیین مسائل حقوقی درخصوص آنها از موضوعات چالشبرانگیز است. یکی از مهمترین موضوعات مرتبط با این افراد، قتل آنهاست. در این مقاله به بررسی این سؤال پرداخته شده است که قتل افراد دارای حیات نباتی از منظر فقه و حقوق کیفری چگونه قابلتحلیل است، مقاله حاضر توصیفی ـ تحلیلی بوده و با استفاده از روش کتابخانهای به بررسی سؤال مورد اشاره پرداخته شده است. یافتهها بر این امر دلالت دارد که از منظر فقهی چنانچه افراد دارای حیات نباتی، دارای حیات مستقر تلقی شوند، قتل این افراد مستوجب قصاص است، اما از آنجا که از دیدگاه پزشکی و عرف، بازگشت این افراد به حیات مجدد امکانپذیر نیست، قطع روند درمان آنها قتل محسوب نمیشود. درخصوص قتل افراد دارای حیات نباتی با هدف اهدای اعضای بدن آنها با سایر بیماران میان فقها اختلافنظر وجود دارد. برخی آن مغایر با کرامت انسان و میت فرد مسلمان تلقی میکنند، اما دیدگاه غالب این است که قتل این افراد و اهدای اعضای بدن آنها براساس قاعده رفع تزاحم مجاز است. از منظر حقوقی نیز عدم ادامه درمان افراد دارای حیات نباتی میتواند موجب مجازات حبس تعزیری تا سهسال برای پزشکان شود. درخصوص عدم درمان با هدف اهدای عضو، اما مسؤولیتی متوجه پزشک نیست، زیرا اهدای عضو مطابق قانون و در راستای نجات سایر بیماران انجام میگیرد.
