یک مدل استوار چند دوره ای برای توزیع منصفانه نیروی امدادی پس از وقوع بلایای طبیعی
نویسندگان
1 استادیار، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی شریف
2 دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی صنایع، پردیس دانشکدههای فنی، دانشگاه تهران
3 استاد، دانشکده مهندسی صنایع، پردیس دانشکدههای فنی، دانشگاه تهران
doi
چکیده
پس از وقوع بلایای طبیعی، با توجه به محدودیت منابع، کوتاه بودن زمان موثر برای نجات و نیز بزرگی تقاضا در مقابل منابع موجود، مدیریت اثربخش عملیات امداد نقش به سزایی در افزایش تعداد نجات یافتگان دارد. با توجه به اهمیت موضوع مذکور، هدف این پژوهش بهینهسازی تخصیص موثر نیروهای امدادی به مناطق آسیبدیده پس از وقوع بلایای طبیعی است. به این منظور، یک مدل برنامهریزی مختلط عدد صحیح چند دورهای توسعه داده شده است. مدل پیشنهادی از نسبت پوشش موثر تقاضا بهعنوان شاخص رضایت مناطق از تخصیص منصفانه منابع استفاده کرده و به بیشینهسازی کمترین میزان رضایت در میان همه مناطق میپردازد. با توجه به افت شانس نجات افراد حادثه دیده با گذر زمان، اثربخشی عملیات در دورههای زمانی تخصیص دیده شده است. همچنین جهت لحاظ نمودن هماهنگسازی و استفاده موثر از منابع، امکان انتقال نیروها بین مناطق مختلف و نیز ترخیص نیروها در نظر گرفته شده است. تحقیق پیش رو از رویکرد بهینهسازی استوار بازهای برای پرداختن به عدم قطعیت تقاضا و زمان سفر میان مناطق مختلف بهره گرفته است. مدل توسعه داده شده با الهام از نتایج سناریوی شناور زلزله در منطقه شش تهران اجرا و مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج تحلیل انجامی با شناسایی آسیبپذیرترین نواحی مشخص میکند که تربیت و آموزش پیشرفته هرچه بیشتر نیروهای محلی در این نواحی و یا مناطق همسایه که میتوانند در کمترین زمان به محل تقاضا اعزام شوند، میتواند در موفقیت عملیات کل منطقه نقش قابل توجهی ایفا کند. مدل پیشنهادی نه تنها برای برنامهریزی در فاز پاسخ، بلکه میتواند در فاز پیشگیری و آمادگی بلایای طبیعی، به مدیران برای شبیهسازی اثربخشی سناریوهای مختلف ظرفیت نیروهای امدادگر و همچنین در صورت نیاز، اولویتبندی مناطق مختلف برای اجرای پروژههای کاهش آسیبپذیری یاری رساند.
