جرایم علیه عدالت قضایی در مرحله پیش از تعقیب در نظام حقوقی ایران، فرانسه و لبنان

نویسندگان

1 استادیار، گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

2 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی، گروه حقوق، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.

3 استادیار، گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران. (نویسنده مسؤول)

doi
10.22034/jccj.2023.415869.1375
چکیده

یکی از موضوعات مهم هر نظام قضایی، تحقق عدالت قضایی است. عدالت قضایی البته با چالش‌هایی مواجه است که ممکن است مانع تحقق آن شود. یکی از مباحث مهم، نحوه مواجه نظام قضایی با چالش‌های فراروی عدالت قضایی است. این امر در قالب جرم‌انگاری‌های مختلف صورت می‌گیرد. بررسی تطبیقی آنچه در قالب جرایم علیه عدالت قضایی جرم‌انگاری شده است، می‌تواند درک دقیق‌تری از رویکرد سیاست جنایی ایران در این خصوص ارائه دهد. هدف مقاله حاضر بررسی تطبیقی جرایم علیه عدالت قضایی در مرحله قبل و بعد از تعقیب در حقوق کشورهای لبنان، فرانسه و ایران است. روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی است که از طریق روش کتابخانه‌ای گردآوری ‌شده است. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که در حقوق کیفری ایران، مقنن دو دسته رفتارهای خلاف قانون که اسباب اخلال در امر تحقیقات مقدماتی و جریان دادرسی را فراهم می‌آورد، در قانون مجازات اسلامی و دیگر قوانین ماهوی به‌شکل پراکنده جرم‌انگاری نموده است. همچنین قانون جزای فرانسه قانون‌گذار فصلی را به جرایم علیه قضایی اختصاص داده، بدون این‌که فصلی را به این عنوان اختصاص دهد قوانین جزایی لبنان بخشی مستقل از قوانین جزایی را تحت عنوان جرایم علیه عدالت قضایی در مرحله تحقیق و صدور در حکم و اجرا، به این امر اختصاص دهد، اما قانون تعزیرات مصوب 1375 به‌طور پراکنده و به مناسبت‌های مختلف اعمالی که مخل روند عدالت و احقاق حقوق اشخاص است را جرم‌انگاری کرده است.