عوامل مؤثر بر شدت انتشار آلایندههای تولید بخش کشاورزی
نویسندگان
1 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.22067/jead.2021.68637.1013چکیده
منشأ اصلی انتشار آلایندهها در ایران حاملهای انرژی است، اما در مورد اکسیددینیتروژن و متان فرآیند تولید کشاورزی نقش مهمی دارد. در همین راستا، مطالعه حاضر با هدف تحلیل شدت انتشار آلایندههای منتخب در بخش کشاورزی و ارزیابی عوامل تعیینکننده آن صورت گرفت. برای این منظور ابتدا با استفاده از روش تحلیل تجزیه، شدت انتشار در بخش کشاورزی به اجزای آن تجزیه گردید. سپس با استفاده از تحلیل رگرسیون نقش عوامل تعیینکننده در شدت انتشار ارزیابی شد. آلایندههای منتخب در بخش کشاورزی شامل متان، اکسیددینیتروزن و دیاکسیدکربن منتشرشده از فرآیند تولید و دوره مطالعه شامل 95-1352 میباشد. یافتهها نشان داد شدت انتشار متان و اکسیددینیتروژن در دوره مطالعه سالانه 9/3 و 6/2 درصد در حال کاهش بوده است. سطح تولید در زیربخشهای کشاورزی عامل مهمی در شدت انتشار است. به این ترتیب که انتظار میرود یک درصد افزایش در سطح تولید زیربخش دام شدت انتشار متان را 9/0 درصد افزایش و شدت انتشار اکسیددینیتروژن را بیش از 3/3 درصد کاهش دهد. از سوی دیگر همین میزان افزایش در سطح تولید زیربخش زراعت و باغبانی شدت انتشار متان را 9/0 درصد کاهش و شدت انتشار اکسیددینیتروژن را بیش از 3/3 درصد افزایش خواهد داد. اثر متغیرهای کلان اقتصاد ایران شامل نرخ شهرنشینی و درجه بازبودن اقتصاد بر شدت انتشار در بخش کشاورزی چندان حایز اهمیت ارزیابی نشد. به این ترتیب سیاستهای اتخاذشده برای کاهش شدت انتشار باید متمرکز بر متغیرهای بخش کشاورزی و بصورت مجزا در هر زیربخش دنبال شود.