فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور گروه‌بندی ژنوتیپ‌های کاندیدای متحمل به خشکی نخود (Cicer arietinum L.) در تاریخ‌های مختلف کاشت، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی، در چهار تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال زراعی 98- 1397 اجرا شد. تیمار‌های آزمایش شامل تاریخ‌های کاشت (14 اسفند و 24 فروردین) به‌عنوان عامل اصلی و ژنوتیپ‌های نخود (MCC696، MCC552، MCC537، MCC427، MCC352 و MCC80) و دو رقم جم و ثمین به‌عنوان عامل فرعی بودند. نتایج نشان داد که ژنوتیپ‌ها در تاریخ کاشت اول نسبت به تاریخ کاشت دوم در تمامی صفات دارای برتری بودند. بیشترین تعداد روز تا رسیدگی (103 روز) و بالاترین عملکرد دانه (06/1 کیلو‌گرم در مترمربع) در ژنوتیپ 696MCC و همچنین بالاترین ارتفاع بوته(34 سانتی­‌متر) و عملکرد بیولوژیک (64/2 کیلوگرم در مترمربع) در ژنوتیپ 537MCC به‌دست آمد. ژنوتیپ 352MCC دارای بیشترین میزان تعداد غلاف در بوته (34 غلاف) بود. ژنوتیپ‌ها براساس شباهت، در تاریخ کاشت اول به چهار خوشه و در تاریخ کاشت دوم به سه خوشه تقسیم شدند. نتایج تجزیه و تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) نشان داد که در تاریخ کاشت اول PC1 و PC2 (1/69 %) و در تاریخ کاشت دوم (3/63 %) کل واریانس داده‌ها را به خود اختصاص دادند. به‌طور کلی، نتایج این آزمایش نشان داد که بهترین تاریخ کاشت برای کشت نخود بهاره در شرایط کم آبیاری مشهد، نیمه اسفندماه و بهترین ژنوتیپ‌ها جهت کشت، 537MCC و 696MCC بودند.