تعارضات و مقتضیات حاکم بر معافیت محکومین زیر 18 سال از مجازات قصاص

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه فقه و حقوق، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.

2 استادیار، گروه حقوق، واحد البرز، دانشگاه آزاد اسلامی، البرز، ایران. (نویسنده مسؤول)

3 استادیار، گروه فقه و حقوق، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران.

doi
10.22034/jccj.2025.432345.1450
چکیده

مرتکبین جرایم مستوجب قصاص که زیر هجده‌سال سن دارند، در قانون مجازات اسلامی سال 1392، از کیفر مزبور معاف شدند. از آنجا که بازدارندگی این کیفر، آن را به کیفر مفیدی تبدیل می‌کند و نیز اهمیت جرایم مستوجب آن نیز مبرهن است، لذا معافیت یک گروه از بالغین از این کیفر (زیر هجده‌ساله‌ها) تعارضاتی را در اذهان ایجاد نموده است، ازجمله این تعارض‌ها می‌توان به «تزاحم مصلحت و عدالت، تعارض مسؤولیت عاقله با اصل شخصی‌بودن مجازات‌ها، نقض اصل تساوی افراد در برابر قانون و نقض اصل حتمیت مجازات‌ها» اشاره کرد، لذا این نوشتار، با هدف بررسی این تعارض‌ها و میزان اهمیت آن‌ها و با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی و ابزار کتابخانه‌ای ضمن تحلیل تعارض‌ها به بررسی مقتضیات وضع حکم می‌پردازد تا بتواند با سنجش دلایل موافق و مخالف وضع این حکم و تشخیص اهم از مهم، درستی یا نادرستی رویه قانون‌گذار را مورد ارزیابی قرار دهد. در انتها، اهمیت مقتضیات حاکم بر وضع این حکم در قانون جدید، قوی‌تر و مستدل‌تر جلوه کرد و این نتیجه حاصل شده که رویه قانون‌گذار، صحیح و قابل دفاع است.