اثر پرایمینگ بذر با نانوذرات منیزیم بر بهبود شاخصهای عملکردی و محتوای روغن کاملینا (Camelina sativa) تحت تنش شوری
نویسندگان
1 استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران
2 استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران
3 استاد گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، آذربایجان شرقی، ایران
4 پژوهشگر مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران
5 دانشیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران
doi
10.22124/jms.2024.8797چکیده
تنش شوری یکی از چالشهای اساسی کشاورزی است که منجر به کاهش رشد و تولید محصولات زراعی میشود. اگرچه پرایمینگ بذر با نانوذرات بهعنوان روشی نوین برای کاهش اثرات تنشهای محیطی معرفی شده است، اطلاعات کمی در خصوص تأثیر نانوذرات منیزیم بر گیاه کاملینا (Camelina sativa) در شرایط تنش شوری وجود دارد. در این راستا، این پژوهش با هدف بررسی اثر پرایمینگ بذر با نانوذرات منیزیم بر رشد، ویژگیهای بیوشیمیایی و کیفیت بذر کاملینا تحت تنش شوری در گلخانه تحقیقاتی گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی دانشگاه مراغه انجام شد. آزمایش بهصورت فاکتوریل برپایه طرح کاملاً تصادفی با سه سطح تنش شوری) 0، ۱۰۰ و ۲۰۰ میلیمولار (NaCl و چهار غلظت نانوذرات منیزیم (۰، 100، 300 و 600 میلیگرم بر لیتر) اجرا گردید. نتایج نشان داد که تنش شوری موجب کاهش نسبت پتاسیم به سدیم، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، محتوای روغن و تغییرات نامطلوب در ترکیب اسیدهای چرب شد. در مقابل، پرایمینگ بذر با نانوذرات منیزیم، بهویژه در غلظت 300 میلیگرم بر لیتر، باعث بهبود نسبت پتاسیم به سدیم، افزایش فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانی، افزایش محتوای ترکیبات فنلی و فلاونوئیدی و کاهش پراکسیداسیون لیپیدی شد. این تیمار همچنین عملکرد دانه و محتوای روغن را بهترتیب 168 و 43 درصد افزایش داد و کیفیت روغن را با بهبود اسیدهای چرب غیراشباع و کاهش اسید پالمیتیک ارتقا بخشید. بطور کلی، نتایج این تحقیق نشان میدهد که پرایمینگ بذر با نانوذرات منیزیم، بهویژه در غلظت 300 میلیگرم بر لیتر، میتواند ویژگیهای کمی و کیفی بذر کاملینا را در شرایط شوری بهبود بخشد و با تکرار آن در شرایط مزرعهای و آزمایشات منطقهای بهعنوان یک استراتژی مؤثر برای تعدیل اثرات شوری و ارتقای بهرهوری تولید مورد استفاده قرار گیرد.