تأثیر اتیلن روی جوانه‌زنی و رشد هتروتروفی گیاهچه‌های گلرنگ (Carthamus tinctorius L) تحت تنش شوری

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و تکنولوژی بذر، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 دکتری اکولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22124/jms.2024.8791
چکیده

به منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف اتیلن روی خصوصیات جوانه‌زنی و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی در گلرنگ تحت تنش شوری، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا" تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه زراعت دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1402 انجام شد. تیمارها شامل چهار سطح مختلف شوری (صفر، 150، 300، 450 میلی‌مولار نمک کلرید سدیم) و پنج سطح مختلف اتیلن (صفر، 5/0، 1، 5/1، 2 در هزار) بود. نتایج نشان داد که تنش شوری درصد‌ جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی و وزن خشک گیاهچه را کاهش داد، ولی تیمار با سطوح مختلف اتیلن، به‌ویژه غلظت 2 در هزار، اثرات تنش شوری بر این صفات را تعدیل کرد. تنش شوری میانگین مدت جوانه‌زنی را افزایش داد به‌طوری‌که بیش‌ترین میانگین مدت جوانه‌زنی (19/2 روز) مربوط به تیمار با آب مقطر و شوری 450 میلی‌مولار بود. تیمار با اتیلن غلظت 2 در هزار و بدون تنش شوری طول گیاهچه را افزایش داد و بیشترین طول گیاهچه (07/4 سانتی‌متر) در این تیمار مشاهده شد. بیش‌ترین فعالیت آنزیم‌های کاتالاز و سوپراکسید‌دیسمیوتاز، میزان عنصر سدیم، نسبت سدیم به پتاسیم و مالون‌دی‌آلدئید در تیمار با آب مقطر و شوری 450 میلی‌مولار مشاهده گردید. بیش‌ترین فعالیت آنزیم پراکسیداز (84/1 واحد میلی‌گرم بر پروتئین) در تیمار اتیلن با غلظت 1 در هزار و بیش‌ترین مقدار پتاسیم (45/33 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن خشک) در غلظت اتیلن 5/1 در هزار مشاهده شد. تیمار با اتیلن موجب تقویت شاخص‌های جوانه‌زنی، شاخص‌های رشد و صفات بیوشیمیایی بذرهای گلرنگ تحت تنش شوری شد و رشد گیاهچه را افزایش داد.