فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این تحقیق به‌منظور ارزیابی اثر دگرآسیبی گیاه دارویی آنغوزه (Ferula latisecta) بر ویژگی‌های جوانه‌زنی و رشد گیاه زراعی گندم و چاودار در دو محیط (آزمایشگاه و گلخانه) به‌ترتیب در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار و طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در دانشکده کشاورزی شیروان - دانشگاه بجنورد در سال 1402 اجرا گردید. تیمارهای آزمایش شامل عصاره­های آبی آنغوزه در غلظت‌های 5، 10 و 15 درصد وزن خشک ریشه، 5، 10 و 15 درصد وزن خشک اندام‌ هوایی (ساقه و برگ) و شاهد (آب مقطر) بود. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت عصاره‌ها، صفات جوانه­زنی، رشدی وهمچنین محتوای کلروفیل کل هر دو گیاه مورد بررسی بطور معنی­داری کاهش یافت. بالاترین و پایین‌ترین میزان بازدارندگی بین غلظت‌ها و اندام‌ها، به­ترتیب در تیمار عصاره 15 درصد ریشه و عصاره 5 درصد اندام هوایی مشاهده شد. فعالیت آنتی‌اکسیدانی گندم و چاودار با افزایش سطح عصاره‌ی ریشه و اندام هوایی آنغوزه افزایش یافتند. عصاره 15 درصد اندام هوایی آنغوزه، جوانه‌زنی در گندم و چاودار را بترتیب 6/65 درصد و 90 درصد، نسبت به شاهد کاهش داد. با افزایش غلظت عصاره اندام هوایی از صفر به 15 درصد در چاودار، طول ریشه 5/70 درصد و در گندم 3/51 درصد نسبت به شاهد کاهش پیدا کرد. بیشترین میزان فعالیت آنتی‌اکسیدان (درصد مهارکنندگی­رادیکال­های آزاد) چاودار در غلظت 10 و 15‌ درصد اندام هوایی مشاهده شد که به­ترتیب به میزان 66 و 75 درصد بود. نتایج آزمایش نشان داد غلظت‌های مختلف عصاره آنغوزه تأثیر بازدارندگی بیشتری بر صفات مورد بررسی در چاودار نسبت به گیاه گندم داشت. اندام‌های هوایی آنغوزه نسبت به ریشه‌، توانایی بیشتری در محدودیت جوانه­زنی و رشد بذور گندم و چاودار داشت و می‌توان عصاره آبی 15 درصد اندام هوایی آنغوزه را برای کاهش رشد و تضعیف چاودار قبل از کاشت پیشنهاد نمود.