اثر باکتری بذرزاد بیماریزای Xanthomonas phaseoli pv. phaseoli و غیر بیماریزای Pantoea agglomerans با قابلیت تولید اکسین و بیوفیلم بر ویژگیهای کیفی بذر لوبیا
نویسندگان
1 دانشیار پژوهش، موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کاورزی، تهران، ایران
2 استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.22124/jms.2024.8661چکیده
بذر با کیفیت یکی از پیش نیازهای اصلی تولید محصولات کشاورزی با بازدهی مناسب است. تحقیقات نشان داده از بین عوامل زیستی، باکتریها میتوانند نقش اساسی در تغییر وضعیف کیفی بذر ایفا نمایند. اثر این میکروارگانیسمها به صورت تعاملات مثبت، خنثی یا خسارتزا در گیاهان گزارش شده است. باکتری Xanthomonas phaseoli pv. phaseoli (Xpp) یکی از عوامل بذرزاد و بیماریزای مهم در لوبیا است که با وجود اهمیت و خسارتزا بودن آن در مزرعه، تحقیقات چندانی در رابطه با اثرات مستقیم این باکتری بر ویژگیهای کیفی بذر و قدرت رویشی گیاهچههای لوبیا، انجام نشده است. باکتری Pantoea agglomerans (Pa) هم به عنوان یک باکتری بذرزاد خاص با دامنه متنوعی از سویههای بیماریزا و غیر بیماریزا شناخته شده که اثرات آن بر بذر لوبیا همچنان ناشناخته است. تحقیق حاضر پس از جداسازی دو سویه S68 (Pa) و SM3(Xpp) از بذر لوبیا رقم یاقوت و تعیین پتانسیل این باکتریها در بیماریزایی، تولید هورمون ایندول استیک اسید (IAA)، بیوفیلم، حلالیت فسفات و فیتاز، به بررسی اثر این دو باکتری بذرزاد مهم بر ویژگیهای کیفی بذر لوبیا پرداخته است. سویهS68 (Pa) برخلاف سویه SM3(Xpp) قادر به ایجاد علائم بیماری در گیاه لوبیا نبود و توانایی تولید IAA و بیوفیلم آن به ترتیب حدود دو تا سه برابر سویه بیماریزای SM3(Xpp) تعیین شد. همچنین این باکتری دارای توانایی حلالیت فسفات و فیتاز مثبت تشخیص داده شد و اثر معنیداری در بهبود ویژگیهای رشدی گیاهچه، افزایش وزن خشک، طول ریشه و گیاهچه و قدرت جوانهزنی بذرهای لوبیا داشته است. بذرهای تیمار شده با باکتری بیماریزای SM3(Xpp) برخلاف انتظار تفاوت معنیداری با بذرهای سالم نداشت و به نظر می رسد تا زمان استقرار کامل باکتری در بافت ساقه و برگ، خسارت مشخصی بر بذر حامل آلودگی وارد نمی شود.