فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مریم گلی یکی از گیاهان دارویی مهم است و شناسایی شرایط بهینه برای رشد مناسب آن تحت تنش‌های محیطی، می‌تواند نقش مهمی در کاهش هزینه تولید و بهره‌وری آن داشته باشد. این پژوهش، به‌منظور ارزیابی اثرات تنش آبی بر مؤلفه‌های جوانه‌زنی و کمی‌سازی اثر این تنش بر پاسخ‌های جوانه‌زنی مریم ‌گلی در دانشگاه ایلام طی سال 1401 اجرا شد. عامل­های آزمایش شامل تنش آبی ناشی از پلی­اتیلن­گلیکول 6000 در شش سطح (صفر، 1/0-، 3/0-، 5/0-، 7/0- و 9/0- مگاپاسکال) و دو گونه مریم گلی (شامل مریم گلی لوله‌ای و مریم گلی) بودند. بر اساس نتایج، میانگین درصد جوانه‌زنی در سطوح مختلف، در گونه مریم گلی (2/38 درصد) بیشتر از مریم گلی لوله‌ای (8/20 درصد) بود. با افزایش سطح تنش آبی به 3/0- مگاپاسکال درصد جوانه‌زنی بذر هر دو گونه مریم گلی بیشتر از 50 درصد کاهش یافت. بر اساس تجزیه هیدروتایم در مجموع از پنج توزیع آماری مطالعه شده، سه توزیع آماری نرمال، توزیع لجستیک، گامبل همگرا شدند و بر اساس شاخص‏های آکائیک تصحیح شده (AICc)، ضریب تبیین تصحیح شده (R2adj) و جذر میانگین مربعات خطا (RMSE) مشخص شد، توزیع لجستیک مناسب­ترین مدل در توجیه جوانه‌زنی هر دو گونه مریم گلی می‌باشد. برآورد پارامترهای مدل هیدروتایم نشان داد گونه مریم گلی لوله‌ای در مقایسه با مریم گلی مقدار ثابت هیدورتایم (θH) کمتری دارد که بیانگر سرعت جوانه‌زنی بیشتر در مریم گلی لوله‌ای است. مقدار پتانسیل آب پایه برای 50 درصد جوانه­زنی (ψb(50)) درگونه مریم گلی (611/0-) کمتر از مقدار آن در مریم گلی لوله‌ای (359/0-) به‌دست آمد که نشان‌دهنده تحمل بیشتر مریم گلی در برابر تنش آبی در مرحله جوانه‌زنی نسبت به مریم گلی لوله‌ای است.