فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعداد زیادی از گونه‌های جنس گون از گونه­های علفی چندساله هستند که اکثرا دارای خوشخوراکی و ارزش علوفه‌ای بالایی بوده و بشدت چرا می‌شوند. با این حال، تولید و تکثیر آنها تا حدی تحت تاثیر تغییرات اقلیمی قرار گرفته است. تحقیق حاضر به منظور ارزیابی اثر زمان نگهداری بر خصوصیات جوانه‌زنی بذرهای گون علوفه‌ای (Astragalus vegetus) انجام شد. به همین منظور بذر چهار اکوتیپ در سال 1397 جمع‌آوری و در دمای 4 درجه سانتیگراد نگهداری شدند. در دو بازه زمانی دو و چهارساله (سال 1399 و 1401) آزمایش جوانه‌زنی بر بذرهای خراش داده‌شده در مقایسه با شاهد انجام شد. داده‌ها با استفاده از آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار  انجام گردید. نتایج نشان داد خراش‌دهی و سرمادهی دو عامل موثر برای افزایش جوانه‌زنی بذرهای گون می‌باشند. جوانه‌زنی بذرهایی که به مدت 4 سال در شرایط سردخانه نگهداری شدند نسبت به بذرهایی که دو سال در همین شرایط نگهداری شده‌بودند به طور متوسط 30 درصد افزایش یافت. همچنین متوسط جوانه‌زنی بذرهای خراش داده‌شده 90 درصد و بذرهای بدون خراش 38 درصد بود. بعد از چهار سال انبارداری در شرایط سردخانه تمام اکوتیپ‌های مورد بررسی از لحاظ سرعت جوانه‌زنی و شاخص جوانه‌زنی بطور یکسان وضعیت مناسبی داشتند ولی اکوتیپ (قزوین) با حدود 100 درصد جوانه‌زنی بهترین اکوتیپ شناخته شد. براساس نتایج با اعمال تیمار خراش‌دهی بذرهای جوانه‌زده تا 2.5 برابر افزایش یافت. همچنین ذخیره‌سازی بذرها نه تنها باعث کاهش قوه نامیه نشد بلکه درصد جوانه‌زنی و سرعت جوانه‌زنی را افزایش داد. این نشان می‌دهد ذخیره‌سازی بذرهای گونه‌های گون علفی مناسب بوده و براحتی می‌توان از بذرهای ذخیره شده (در دمای 4 درجه سانتیگراد) به مدت طولانی در پروژه‌های اصلاح و احیا مراتع و دیمزارهای کم‌بازده استفاده نمود.