بهینه‌سازی کاربرد علف‌کش‌های خاک مصرف جهت کنترل علف‌های هرز در کشت مستقیم نخود (Cicer arietinum L.) دیم با استفاده از روش اختلاط هم‌زمان با کاشت

نویسندگان

1 بخش تحقیقات علف‌های هرز، مؤسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، مشهد، ایران

3 بخش تحقیقات گیاهپزشکی، ایستگاه تحقیقات کشاورزی آلاروق، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، اردبیل، ایران

doi
10.22067/ijpr.2023.76756.1036
چکیده

امکان کاربرد علف­‌کش‌­های غیر انتخابی در کشت مستقیم نخود، طی سال زراعی 1399- 1398 در استان­‌های اردبیل و زنجان مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش در قالب کرت‌­های خرد شده نواری با طرح پایه بلوک­‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل کاربرد علف­‌کش (در 11 سطح، به‌عنوان تیمار عمودی شامل: کاربرد تری‌­فلورالین (ترفلان، EC 48%)، متری­‌بیوزین (سنکور، WP 70%)، پندی‌­متالین (استامپ، EC 33%)، ایمازتاپیر (پرسوئیت، SL 10%)، اکسی‌­فلورفن (گل، EC 24%)، تری­‌فلورالین و پندی­‌متالین و ایمازتاپیر در ترکیب با فن.دس.اتو (فن‌­د­مدیفام + دس­‌مدیفام + اتوفومزیت (بتانال­‌پراگرس‌­اُ اف، EC 27.4%)) و شاهدهای وجین و عدم کنترل علف­‌های هرز) و شیوه اختلاط علف­‌کش با خاک (به‌عنوان تیمار افقی شامل کاربرد کولتیواتور + بذرکار و اختلاط علف­کش صرفاً توسط بذرکار) بودند. بر اساس نتایج این آزمایش، شیوه اختلاط علف‌کش‌­ها با خاک ­تأثیری بر تراکم و وزن خشک علف­‌های هرز و همچنین وزن خشک نخود نداشت و از این جهت، اضافه شدن عملیات کولتیواتور به‌دلیل لزوم کاهش هزینه‌­ها توصیه نمی­‌شود. نتایج بررسی تیمارهای علف­‌کشی نشان داد که کاربرد تری­‌فلورالین (در دو منطقه اردبیل با 90 و زنجان با 79 درصد کنترل) و متری‌­بیوزین (در دو منطقه اردبیل با 92 و زنجان با 71 درصد کنترل) به‌صورت اختلاط هم­زمان با کاشت، با حداقل آسیب به نخود، برای کنترل علف­‌های هرز توصیه می­شوند. در منطقه اردبیل، دو علف­‌کش ایمازتاپیر و اکسی­‌فلورفن نیز به‌ترتیب با 97 و 96 درصد، کنترل مطلوبی روی علف­‌های هرز داشتند. عملکرد دانه نخود نیز در تیمار اکسی­‌فلورفن و تری­‌فلورالین + فن.دس.اتو در اردبیل و زنجان (به‌ترتیب با میانگین 1071 و 814 کیلوگرم در هکتار) در بیشترین مقدار بود.