فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

‌طول عمر بالا بذرهای خشک اساس حفاظت خارج از رویشگاه (ex-situ) بذرهای ارتدوکس (بذور متحمل به خشک شدن) است. با ‌این‌وجود در شرایط ذخیره­سازی یکسان، تنوع زیادی در طول عمر بذر گونه‌ها وجود دارد. نتایج آزمون زوال مصنوعی به مدیران بانک بذر ابزاری برای ارزیابی طول عمر بالقوه مجموعه‌های بذر این گونه‌ها در شرایط بانک بذر ارائه می‌دهد تا امکان انتخاب فواصل آزمایش مجدد زنده­ماندن مناسب و در نتیجه مدیریت بهتر مجموعه‌های حفاظتی را فراهم ‌کند. در پژوهش حاضر بذر نه گونه وحشی Nepata در دمای و رطوبت نسبی بالا (به­ترتیب 45 درجه سانتی­گراد و 60 درصد) به­مدت 120 روز زوال یافتند. بذرها در زمان‌های مختلف (1، 2، 5، 9، 20، 30، 50، 90 و 120 روز) از شرایط تیمار زوال خارج شده و زنده‌مانی آن­ها با آزمایش‌های استاندارد جوانه‌زنی بررسی گردید. زمان صرف­شده در انبار برای کاهش جوانه‌زنی به­میزان 50٪ (p50) با استفاده از تجزیه و تحلیل Probit تعیین شد و به­عنوان معیاری برای طول عمر نسبی بذر بین گونه­ها استفاده گردید. p50 بذور زوال یافته گونه‌های مختلف پونه‌سا در شرایط زوال مصنوعی، از 38/4 روز تا 16 روز متغیر بود. بر اساس طول عمر بذور بدست آمده در زوال مصنوعی، دوره‌های پایش‌ جوانه‌زنی بذر در بانک‌های ژن برای گونه‌های N. pogonosperma، N. haussknechtii، N. glomerulosa، N. cataria، N. depauperata می‌تواند ده ساله باشد. ولی دوره‌های پایش‌ جوانه‌زنی بذر گونه‌های N. menthoides، N. nuda، N. schirazana و N. oxydonata باید پنج ساله باشد و حتی جمع‌آوری مجدد بذر آن­ها استراتژی مناسب‌تری برای حفاظت آن­ها در شرایط ex-situ است.