ساخت و رواسازی مقیاس اعتیاد به شبکه‌های رسانه‏ی اجتماعی در ایران (SMSAS-IR)

نویسندگان

1 دانشیار روان پزشکی، گروه اعتیاد، دانشکده علوم رفتاری وسلامت روان ( انستیتو روان پزشکی تهران) دانشگاه علوم پزشکی ایران.تهران .ایران

2 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی گروه‌های اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، دانشگاه بوعلی سینا.

4 سنجش و اندازه گیری (روانسنجی)، دانشگاه علامه طباطبایی

5 دانشیار گروه روانشناسی بالینی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس

doi
10.22054/jem.2023.67445.3365
چکیده

فقدان ابزاری برای اندازه‌گیری اعتیاد به رسانه‌های اجتماعی مانع توسعه بیشتر زمینه تحقیقاتی شده چراکه ابزارهای معتبر کمی جهت سنجش وجود دارد و هیچ‌کدام به زبان فارسی تأیید نشده‌اند. هدف کلی مطالعه حاضر ساخت و رواسازی مقیاس شبکه‌های رسانه‌ای اجتماعی بود. آمیخته اکتشافی به‌عنوان راهبرد پژوهش استفاده‌ شد؛ که روش پژوهش در بخش کیفی، نظریه داده بنیاد با رویکرد سیستماتیک اشتراوس-کوربین و در بخش کمی از روش تحقیق همبستگی و معادلات ساختاری استفاده شد. جامعه آماری شامل خانواده‏های استان تهران که در بخش کیفی 32 نفر به‌صورت هدفمند انتخاب و مورد مصاحبه قرار گرفته و در بخش کمی 413 نفر به روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای انتخاب شد. در تحلیل یافته‏ها 89 گویه استخراج و بعد از بررسی روایی صوری، روایی محتوایی و ساختار عاملی 45 سؤال تأیید شدند، درنهایت پرسشنامه شامل 7 عامل که درمجموع 64/65 درصد از واریانس را تبیین می‏کند (عامل اول 06/23 درصد، عامل دوم 12 درصد، عامل سوم 16/7 درصد، عامل چهارم 19/6 درصد، عامل پنجم 85/5 درصد، عامل ششم 46/5 درصد و عامل هفتم 20/5 درصد) که نشان‌دهنده روا بودن پرسشنامه است. نتایج نشان دادند که مقیاس ساخته شده می‌تواند برای ارزیابی اعتیاد به رسانه‌های اجتماعی در هر دو محیط بالینی و غیر بالینی مورداستفاده قرار گیرد، زیرا به متغیرهایی می‌پردازد که در مقیاس‏های معروف اعتیاد به پلتفرم‌های تجاری خاص بررسی نشده‌اند.