امکان‌سنجی سقوط قصاص در موارد تحریک شدید مجنی‌علیه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.

2 استادیار، دانشکده الهیات، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 دانشیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران. (نویسنده مسؤول)

doi
10.22034/jccj.2023.377685.1156
چکیده

فقها قصاص را مجازات برای سزادهی می‌دانند. در حقوق ایران تحریک به ارتکاب جرم یک وصف مجرمانه تلقی می‌گردد به طوری که باعث برانگیخته شدن مباشر به ارتکاب جرم می‌گردد. همچنین مقدار مجازات مجرم نیز باید با اوضاع و احوال وقوع جرم سازگار باشد. مطابق قانون، دفاع و از دست دادن کنترل، دفاعی نو و ویژه برای مرتکبانی است که بر اثر رفتارهای تحریک‌آمیز بزه‌دیده، کنترل خود را از دست داده و او را به قتل می‌رسانند و در صورت استناد موفقیت‌آمیز به این دفاع نسبی، به جای قتل عمدی به قتل غیر عمدی محکوم می‌شوند. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی نوشته شده و مطالب آن با ابزار کتابخانه‌ای گردآوری شده است. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که روایات متعددی در مبحث قصاص وجود دارد که نگرش جدیدی به این موضوع را بیان می‌دارد از جمله خالد و حلبی که این افراد صراحتاً به سلب قصاص از جانی در زمان تقصیر یا تحریک توسط مجنی‌علیه نظر داده‌اند لیکن قانون و اکثریت فقها این مطلب را نپذیرفته‌اند.