بررسی تحلیلی مقولۀ تجدیدنظر در حقوق ایران و دیوان کیفری بینالمللی
نویسندگان
1 استادیار، گروه حقوق، واحد انزلی، دانشگاه آزاد اسلامی، انزلی، ایران.
2 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرمشناسی، گروه حقوق، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران.
3 استادیار، گروه فقه و حقوق، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران. (نویسنده مسؤول)
4 استادیار، گروه فقه و حقوق، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران.
doi
10.22034/jccj.2023.381670.1174چکیده
اصل قطعیت آراء یکی از اصول مبنایی دادرسی در نظام حقوق داخلی و بینالمللی محسوب میشود. سؤالی که مطرح میشود این است که فرآیند تجدیدنظر در چارچوب نظام حقوقی ایران و دیوان کیفری بینالمللی در مقایسه باهم چگونه است؟ هدف مقاله حاضر بررسی و تحلیلی در باب ویژگیها و اثرات تجدیدنظر است که با روش توصیفی-تحلیلی تدوین شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد، تجدیدنظرطلبی از حقوقی است که برای محکومعلیه در رویههای قضایی ایران و بسیاری از کشورهای جهان مسلّم فرض شده است و هدف از آن حصول اطمینان از اجرای عدالت در رأی نهایی است. مقاله حاضر این اصل اساسی را با مطالعهای قیاسی در ایران و ساختار حقوقی دیوان کیفری بینالمللی پی میگیرد. نتایج حاصله نشان دهنده این است که بهجز مواردی همچون تفاوت در مدت زمان یا اثرات تجدیدنظر، به لحاظ رویههای تجدیدنظرطلبی شباهتهایی میان این دو نظام حقوقی وجود دارد. با اینحال، ساختار تجدیدنظرخواهی در نظام حقوقی ایران بهویژه در محاکم کیفری دربردارنده نظم، ثبات و قاعدهمندی قابل توجهی است که در دیوان کیفری بینالمللی تا این اندازه وجود ندارد. اما فرایند تجدیدنظرطلبی در اساسنامه دیوان به شکل دقیقی پیشبینی گشته و به آن مشروعیت بخشیده شده است.
