ارزیابی بهبود جوانه‌زنی بذر سان‌همپ (Crotalaria juncea) با نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم (TiO2) در تنش شوری

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری، فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 استاد، فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22124/jms.2024.8039
چکیده

شوری یکی از تنش­های محدودکننده تولید محصولات کشاورزی است. پتانسیل بالای سان­همپ (Crotalaria juncea) به عنوان گیاهی گرمسیری و نیمه­گرمسیری و کاربردهای بسیار آن در علم و صنعت سبب بررسی پتانسیل جوانه­زنی آن در شرایط شوری و بررسی بهبود جوانه­زنی آن با نانوذرات دی­اکسید تیتانیوم شد. آزمایشی در سال 1402 در دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی به­صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل پرایمینگ بذر با نانوذرات دی­اکسید تیتانیوم (صفر، 5/0 و یک میلی­مولار) و سطوح تنش شوری (صفر، 4/0-، 8/0- و 2/1- مگاپاسگال) با استفاده از نمک سدیم­کلراید بود. نتایج نشان داد که پتانسیل­های اسمزی 4/0، 8/0- و 2/1- مگاپاسگال سبب کاهش درصد جوانه­زنی (56/10، 49/20 و 26/31 درصد)، طول ریشه­چه (00/68، 52/88 و 24/91 درصد) و طول ساقه­چه (92/46، 59/82 و 87/89 درصد) گردید. نانوپرایمینگ بذر در غلظت­ یک میلی­مولار سبب افزایش طول ریشه­چه (40/25 درصد) و طول ساقه­چه (87/24 درصد) در مقایسه با عدم پرایمینگ شد. همچنین نانوپرایمینگ سبب افزایش 92/15، 18/10 و 35/1 درصدی فعالیت آنزیم کاتالاز و 81/17، 26/6 و 40/8 درصدی محتوی پرولین در پتانسیل­های اسمزی 4/0-، 8/0- و 2/1- مگاپاسگال شد. نانوپرایمینگ در غلظت یک میلی­مولار سبب کاهش 92/30، 59/41 و 74/36 درصدی پراکسیداسیون لیپیدی در پتانسیل­های اسمزی 4/0-، 8/0- و 2/1- مگاپاسگال شد. نتایج این مطالعه علاوه بر گزارش توان جوانه­زنی بذر سان­همپ در تنش شوری 2/1- مگاپاسگال بر بهبود جوانه­زنی و سایر مؤلفه­های رشدی وابسته به آن با استفاده از پرایمینگ بذر با نانوذرات دی­اکسید تیتانیوم در غلظت یک میلی­مولار تاکید می­کند.