اثر مصرف کودهای آلی و شیمیایی بر رشد، عملکرد و محتوای روغن بذر گیاه خارمقدس (Cnicus benedictus L.)
نویسندگان
1 استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
4 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت ، ایران
5 استاد، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
6 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22124/jms.2023.7681چکیده
این آزمایش به منظور بررسی اثر کاربرد سطوح مختلف ورمیکمپوست و کود نیتروژن و تلفیق آنها بر عملکرد بذر، پروتئین خام بذر، محتوای روغن و پروفایل اسیدهای چرب گیاه خارمقدس در قالب بلوکهای کامل تصادفی در سال زراعی 1399-1398 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس انجام شد. تیمارهای آزمایش براساس نیاز کودی گیاه خارمقدس شامل شاهد (بدون مصرف کود)، 100 درصد نیاز کودی نیتروژن، 75 درصد نیاز کودی نیتروژن + 25 درصد ورمیکمپوست، 50 درصد نیاز کودی نیتروژن+50 درصد ورمیکمپوست، 25 درصد نیاز کودی نیتروژن+75 درصد ورمیکمپوست و100 درصد ورمیکمپوست) بودند. نتایج نشان داد که بیشترین مقدار زیست توده کل (32/10 تن در هکتار)، ارتفاع بوته (2/100 سانتیمتر) در ترکیب 50 درصد نیاز کودی نیتروژن و ورمیکمپوست بدست آمد. بیشترین مقدار وزن هزاردانه (9/30 گرم)، عملکرد بذر (3/1708 کیلوگرم در هکتار)، درصد روغن دانه (9/18 درصد) و عملکرد روغن (5/323 کیلوگرم در هکتار) در تیمار 100 درصد ورمیکمپوست مشاهده شد. بیشترین میزان اسید لینولئیک روغن بذر (7/66 درصد) و اسید اولئیک (83/25 درصد) بهترتیب در تیمار 100 درصد ورمیکمپوست و 100 درصد نیاز کودی نیتروژن و کمترین مقدار آنها در تیمار 100 درصد نیاز کودی نیتروژن (01/61 درصد اسید لینولئیک) و بدون مصرف کود (شاهد) (09/ 23 درصد اسید اولئیک) مشاهده شد. نتایج این تحقیق نشان داد که تیمارهای کودی ورمیکمپوست بر روی کمیت و ترکیب اسیدهای چرب بذر گیاه خارمقدس تاثیر مثبت داشته و بهمنظور تولید زیست توده دارویی گیاه خارمقدس تیمار 50 درصد نیاز کودی نیتروژن +50 درصد ورمیکمپوست و برای تولید بذر، تیمار 100 درصد ورمیکمپوست در شرایط اقلیمی محل اجرای آزمایش مناسبتر است.