ارزیابی ویژگیهای کمی و بیوشیمیایی جوانه زنی بذر ژنوتیپهای کینوا (Chenopodium quinoa Willd.) تولید شده در شرایط آب و هوایی کرج
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و تکنولوژی بذر، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
3 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
4 استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
doi
10.22124/jms.2023.7682چکیده
کینوا Chenopodium quinoa Willd. بهدلیل ارزش بالای غذایی، تنوع ژنتیکی و سازگاری با شرایط محیطی متفاوت و تنشزا، نقش مهمی در تامین امنیت غذایی در شرایط آب و هوایی در حال تغییر ایفا مینماید. هدف از انجام این پژوهش، ارزیابی ویژگیهای جوانهزنی و بیوشیمیایی 12 ژنوتیپ کینوا سازگار با شرایط آب و هوایی ایران بود. این آزمایش در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار، در سال 1401 در آزمایشگاه فیزیولوژی و زیست فناوری بذر دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان انجام شد. در این آزمایش صفات درصد جوانهزنی، سرعت جوانهزنی، یکنواختی جوانهزنی، D10، D50، D90، وزنتر و خشک ریشهچه و ساقهچه و گیاهچه، طول ریشهچه و ساقهچه و گیاهچه، هدایت الکتریکی محلول بذر، محتوای مالون دیآلدئید، فعالیت آنزیم آلفا آمیلاز و محتوای ساپونین مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس دادهها نشاندهنده وجود تفاوت معنیدار بین ژنوتیپها در تمام صفات و شاخصهای مورد مطالعه بود. ژنوتیپ Q26 در صفات درصد جوانهزنی (33/91 درصد)، سرعت جوانهزنی، طول ریشهچه و ساقهچه و گیاهچه، وزن تر گیاهچه، فعالیت آنزیم آلفا آمیلاز (234/0 میکرومول گلوکز آزادشده در گرم وزن بذر) و محتوای ساپونین نسبت به سایر ژنوتیپها برتری داشت. از نظر شاخصهای یکنواختی جوانهزنی، هدایت الکتریکی محلول بذر و محتوای مالوندیآلدئید، ژنوتیپ Q26 پائینترین رتبه و بهترتیب ژنوتیپهای Q2 و Q12 بالاترین رتبه را داشتند. در بین ژنوتیپهای مورد مطالعه، ژنوتیپ Q26 نتایج بهتری در مقایسه با ژنوتیپهای دیگر نشان داد. به نظر میرسد این ژنوتیپ میتواند شرایط بهتری جهت کاشت در شرایط آب و هوایی ایران داشته باشد.