موانع دادرسی عادلانه در دادگاه بخش (مرحله رسیدگی تحقیقات مقدماتی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فقه و حقوق جزا، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران.

2 استادیار، گروه فقه و حقوق جزا، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران. (نویسنده مسؤول)

3 استادیار، گروه فقه و حقوق جزا، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران.

doi
10.22034/jccj.2023.384236.1187
چکیده

در فرآیند دادرسی منصفانه، دادگاه‌های بخش در ایران دچار خلاءهای تقنینی در ساختار و عملکرد بوده و این امر عدول از اصول و مقررات عدالت کیفری را فراهم آورده است. هدف از این پژوهش شناخت، ارزیابی و تبیین موانع و چالش‌های دادرسی منصفانه در مرحله رسیدگی تحقیقات مقدماتی در دادگاه بخش و راهکارهای برون رفت از آن می‌باشد. روش تجزیه و تحلیل اطلاعات به‌صورت توصیفی و تحلیلی است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد باتوجه به این‌که در دادگاه‌های بخش، سیستم دادسرا و دادستان وجود ندارد و مرحله تعقیب جرم و تحقیقات مقدماتی و مرحله محاکماتی توسط قاضی واحد در یک مرحله انجام می‌شود، روند دادرسی ونظارت قضایی را مخدوش نموده و تضمینات الگوی دادرسی منصفانه با مشکل مواجه شده و فرآیند دادرسی عادلانه خصوصاً در مرحله رسیدگی تحقیقات مقدماتی مخدوش می‌شود. برای برون رفت از چالش‌ها و وضع موجود، اصلاح ساختار دادگاه‌های بخش براساس تضمینات الگوی دادرسی منصفانه به‌صورت عینی، قابل احساس و در دسترسی اشخاص و همچنین حاکم نمودن ویژگی‌های نظام دادرسی مختلط و اصل تفکیک مقام‌های تعقیب از مقام تحقیق مستقل با نظارت قضایی راهگشا می‌باشد.