فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بذر یکی از مهم‌ترین نهاده‌های کشاورزی است که نقش کلیدی در دستیابی به عملکرد و کیفیت مطلوب محصول دارد. از زمانی که بشر به جایگاه بذر مناسب در سود اقتصادی و امنیت غذایی پی برده، همواره تلاش‌های اصلاحی برای فراهم ساختن ارقامی با مشخصات ژنتیکی مدنظر کرده است. برای اثربخشی هرچه بیش‌ترِ سایر نهاده‌های تولید نظیر آب، کود و سم، دسترسی و به‌کارگیری ارقام جدیدِ پربازده و سازگار، یک ضرورت است. در مطالعه حاضر با استفاده از تابع مرزی پوششی، نسبت شکاف فناوری بذر گواهی‌شده برنج رقم هاشمی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. برای انجام تحقیق از اطلاعات 531 کشاورز استفاده شده است. این اطلاعات در سال 1397 با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای متناسب با حجم جامعه به دست آمد. در این مطالعه جهت برآورد کارایی فنی نسبت به مرز گروهی، از مدل تحلیل پوششی داده‌ها (DEA) استفاده شد و برای برآورد نسبت شکاف فناوری(TGR)  از روش فرامرزی(Metafrontier)  استفاده شده است. نتایج حاصل از تخمین تابع تولید مرزی نشان داد کارایی فنی برای کشاورزانی که از بذر گواهی‌شده استفاده کرده‌اند 88/0 و برای کشاورزانی که از بذر اصلاح‌شده استفاده نکرده‌اند 82/0 می‌باشد. یعنی این واحد‌ها با به کار‌بردن میزان مشخصی از نهاده‌های تولید، به­طور متوسط به ترتیب حدود 88 و 82 درصد مقدار محصولی را تولید می‌کنند که با استفاده از میزان نهاده موجود و نوع بذر مصرفی می‌توانست تولید شود. کارایی فنی نسبت به تابع تولید فرامرزی در گروهی که از بذر گواهی‌شده استفاده کردند 82/0 و در گروهی که از این نوع بذر استفاده نکردند 72/0 بود. نسبت شکاف فناوری برای دو گروه فوق به­ترتیب 93/0 و 86/0 به­دست آمد. به­عبارت دیگر، کشاورزانی که از بذر گواهی‌شده استفاده نمودند، عملکرد تکنیکی بهتری داشته و دارای نسبت شکاف فناوری بالاتری بودند. این امر نقطه امیدبخشی برای سیاست‌گذاران بخش کشاورزی است که با ترویج استفاده از بذر گواهی‌شده و تمهیدات لازم جهت تشویق کشاورزان در استفاده از این نوع بذر، بتوان سطح تولید را ارتقا بخشید.