مقاله مروری: سازوکارهای کلیدی تاثیر باکتریهای محرک رشد (PGPR) در کنترل تنش شوری (بذور تلقیح شده – پوشش دار زیستی) گندم

نویسندگان

1 دکتری اصلاح نباتات، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

2 عضو هیات علمی، بخش بیولوژی خاک، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

doi
10.22124/jms.2023.7685
چکیده

گندم به­عنوان غذای اصلی اغلب جوامع بشری، یک کالای راهبردی است. با بروز جنگ اکراین و روسیه و اخلال در تامین غلات و همچنین با تغییرات اقلیم در جهان، اهمیت گندم برای تغذیه جمعیت کره زمین بیش از پیش نمایان شده است. این گیاه به­دلیل سازگاری گسترده با شرایط مختلف آب و هوایی، سهولت کشت، امکان نگهداری طولانی مدت، ارزش غذایی مناسب و قابلیت مصرف در اشکال مختلف، بسیار حائز اهمیت است. قرار گرفتن ایران در اقلیم گرم و خشک و در نتیجه شور بودن درصد زیادی از زمین­های زراعی، ایجاب می­نماید که بیشترین توجه به مطالعه و پژوهش در مورد راز و رمزها و روش های افزایش تولید این محصول راهبردی در شرایط تنش( خشکی و شوری ) به­عمل آید. بنابراین باید به­­دنبال راهکار­های ارزان و موثر جهت افزایش تولید این محصول بود. برای مقابله با تنش شوری، روش­های مختلفی از جمله آبشویی خاک­های شور، مدیریت مناسب آبیاری و کشت، استفاده از ارقام گیاهی مقاوم به شوری و کاربرد انواع کودهای زیستی به­عنوان پوشش بذر و یا تلقیح آن مورد توجه قرار گرفته است. استفاده از ریزجانداران مفید یکی از راهکارهای زیستی و موثر محسوب می­شود که در کنار مصرف معقول کودها و مواد شیمیایی، توجه‌ به ‌قابلیت‌های‌ تاثیرگذاری‌ متنوع‌ و بسیار موثر آن­ها در محیط ریشه و برگ برای پرایمینگ زیستی و مولکولی بذر، برای مقابله با شوری و خشکی و در نهایت تولید محصول درکشور نیز جدی گرفته شده و کاربردی گردد.