مبانی حجیت شهادت و اعتبار شهادت زنان در رویه قضایی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرمشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج. ایران.
2 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، واحد کنگاور، دانشگاه آزاد اسلامی، کنگاور، ایران. (نویسنده مسؤول)
3 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج. ایران.
doi
10.22034/jccj.2024.423846.1423چکیده
شهادت از موارد اثبات حق و حقیقت در دستگاه قضا میباشد که بهرغم جمهوری اسلامی در عمده کشورها اعتبار و کیفیت آن برای هر دو جنس یکسان میباشد. از نظر فقها نیز شهادت اعلام و اخبار است که قطع و یقین در آن شرط اصلی است، ضمن آنکه در این مورد، اختلاف نظری بین فقههای مذاهب اسلامی وجود دارد. بر این اساس, این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و بهصورت میدانی و کتابخانهای از متون فقهی و خصوصاً حقوقی به مبانی حجیت شهادت و اعتبار شهادت زنان در رویه قضایی پرداخت. در قوانین موجود در ایران ماهیت شهادت بهصورت دقیق تبیین نشده و برای دریافت معنای آن باید به دکترین حقوقی و فقه و نظریات فقها تمسک جست. تفاوت جنسیت در شهادت، ازجمله مسائل پرحاشیه در حوزه حقوق میباشد، لذا ایده غالب در ایران چنین است که ضمیمهنمودن شهادت زنان به شهادت مردان، بهمعنای محرومیت از حقوق حقه زنان نبوده و صرفاً نوعی حمایت از آنها به موازات تبعات شهادت میباشد. از طرفی, باتوجه به تحولات دنیای مدرن و نیازمندیهای روز جامعه و همچنین با استناد به تحقیقات علمی مختلفی اثبات شده است که زنان و مردان از لحاظ ادراک و شناختی و حفظ و ثبت وقایع و یادآوری آن تفاوت فاحشی ندارند. بدیهی است که این مهم از بروز مخاصمات داخلی و نقضهای قوانین حقوق بشری ممانعت نموده و رسیدگی عادلانه و منصفانهایی را در دادرسی در پی خواهد داشت. این پژوهش دارای پیشنهادهای کاربردی و تحقیقاتی میباشد.