فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از قواعدی که در اسلام با نگاه رفع مشقت تشریع شده، قاعده اضطرار است. این قاعده از قواعد منصوص بوده و مهم‌ترین دلیل برای آن، حکم عقلی است. قاعده اضطرار در بسیاری از ابواب فقه کارایی دارد و بر ادله احکام اولیه حاکم است. هدف از انجام این پژوهش که با روش توصیفی ـ تحلیلی و برمبنای منابع کتابخانه‌ای انجام شده است، تحلیل کاربرد قاعده اضطرار در درمان خودارضایی است. خودارضایی که با نام‌های استمناء و مستربیشن نیز شناخته می‌شود، ارتباط جنسی با خود است که اگر به اعتیاد رفتاری بینجامد، به‌دلیل آسیب‌های فراوانی که برای مرتکب به‌همراه دارد، درمان آن ضروری است و ضرورت، از منشأهای اضطرار به‌شمار می‌رود. درمان خودارضایی گاهی به‌صورت مرحله‌ای بوده و به تشخیص روان‌درمانگر، مستلزم ترک مرحله‌ای است، البته مطابق ادله اضطرار، برای ارتکاب حرام در موارد اضطراری لازم است به اخف اکتفا کرد و در مواردی که راه جایگزین وجود دارد، نمی‌توان حکم به جواز عمل حرام داد. ضرر در اضطرار، باید به‌صورت موردی توسط متخصص بررسی شود. برای تشخیص حالت اضطراری در خودارضایی، لازم است از افراد متخصص و اهل خبره، مانند روان‌درمانگر متعهد، بهره جست.