فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فقه مقدس اسلامی با غنای مطلوبی که دارد، اصلی‌ترین منبع حقوق کیفری ایران است. برخی از منتقدین و مناعدین، فقه اسلامی را به‌دلیل برخورد سرکوبگر با مجرمین جرایم سنگین، سختگیرانه معرفی کرده‌اند، درحالی‌که تعالیم فقه جزایی اسلام، مملؤ از اصولی درجهت حمایت از حقوق متهم و مجرم است، ازجمله این اصول می‌توان به اصل تفسیر قوانین کیفری به نفع متهم اشاره کرد که برمبنای آن، هرگاه در برداشت مفهوم از نص قوانین کیفری، ابهام و تردیدی حاصل شود، آن نص مبهم می‌بایست به‌گونه‌ای تفسیر شود که «نفع متهم» را دربر داشته باشد. این اصل، تأثیر زیادی در حمایت از متهم دارد و نشانگر آن است که فقه جزایی اسلام، به‌هیچ‌وجه به‌دنبال کیفر صرف نیست. باتوجه به لزوم معرفی فقه جزایی به‌عنوان مبنای چنین اصول مدرنی، این نوشتار با روش توصیفی ـ تحلیلی و ابزار کتابخانه‌ای به تبیین اصول فقه جزایی مرتبط با اصل تفسیر به نفع متهم پرداخته تا چگونگی انبعاث این اصل از اصول فقه جزایی به‌صورت واضح، مورد شناسایی قرار گیرد. در این راستا، اصل تفسیر به نفع متهم از منظر قاعده درا، اصل اباحه و اصل برائت، تبیین و تشریح گردیده و در پایان، این نتیجه حادث شده که اصول فقه جزایی با اصل تفسیر به نفع متهم، تسامح و تساهل حقوق بشردوستانه‌ای را در زمان خود برای متهمین به‌کار برده که برای تمامی زمان‌ها و مکان‌ها قابل اجرا می‌باشد.