فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تنش خشکی در مناطق دیم کشور از مهم‌ترین عوامل کاهش رشد، عملکرد و جوانه­‌زنی بذر نخود است.استفاده از تیمارهایی که بتواند در شرایط تنش خشکی نقش مؤثری در بهبود جوانه­‌زنی ایفا کنند، گامی مفید و کاربردی در جهت افزایش عملکرد و محصول نهایی در گیاهان زراعی است. در این راستا جهت بررسی تیمار چای­‌کمپوست در بهبود شاخص‌­های جوانه­‌زنی و رشدی بذر نخود (رقم عادل) در شرایط تنش خشکی، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیاء بهبهان به اجرا درآمد. تیمارهای مطالعه عبارت بودند از: چای‌کمپوست با سطوح صفر، 5، 15 و 25 درصد حجمی و تنش خشکی با تیمارهای صفر، 3/0-، 6/0- و 9/0- مگاپاسکال. نتایج نشان داد که با افزایش شدت تنش خشکی از صفر تا 9/0- مگاپاسکال کلیه شاخص‌­های مورد بررسی کاهش معنی‌داری داشتند. نتایج مرتبط با اثرات ساده کاربرد چای­کمپوست نشان داد که استفاده از سطوح 5، 15 و 25 درصد حجمی چای­کمپوست به صورت معنی­‌داری وزن خشک ریشه­چه، وزن خشک ساقه­‌چه و آندوسپرم مصرفی را افزایش داد. در بررسی اثرات متقابل مشاهده شد که در شرایط 3/0-، 6/0- و 9/0- مگاپاسکال، سطوح 15 و 25 درصد حجمی به صورت معنی­‌داری موجب بهبود درصد جوانه­‌زنی، سرعت جوانه­‌زنی، قدرت جوانه‌­زنی، طول ساقه­‌چه و طول گیاهچه شد. در شرایط تنش 3/0- و 6/0- مگاپاسکال، کاربرد چای­‌کمپوست در سطوح 15 و 25 درصد حجمی موجب افزایش معنی­دار شاخص بنیه بذر در مقایسه با شاهد شد. در شرایط تنش 6/0- و 9/0- مگاپاسکال، کاربرد سطح 25 درصد حجمی چای‌کمپوست موجب افزایش معنی­دار طول ریشه­‌چه نسبت به سطوح شاهد شد. با توجه به نتایج این پژوهش، کاربرد چای‌کمپوست (عصاره ورمی­کمپوست) در سطوح 15 و 25 درصد حجمی در شرایطی که بذر نخود با تنش خشکی مواجه است، توصیه می­گردد.