فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تکثیر کنگر وحشی از طریق بذر، به­دلیل پوشش به­شدت لیگنینی­شده حاصل از کاپیتول ثانویه، مشکل است. در تحقیق حاضر، ابتدا در دو آزمایش فاکتوریل جداگانه اثر برهمکنش شیوه­های خراش­دهی مکانیکی و شیمیایی (شاهد، سنباده­زنی، اسکالپل، هیپوکلریت سدیم، پراکسید هیدروژن) با چینه­سرمایی (صفر، 1، 2 و 3 هفته) و یا با ترکیبات ازته (شاهد، تیوره، نیترات پتاسیم و سدیم نیتروپروساید) روی شکست خواب بذر ارزیابی شد. نتایج نشان داد که همه شیوه­های خراش­دهی، در حد معنی­داری درصد ظهور و رشد گیاهچه را افزایش دادند و اثر متقابل خراش­دهی با چینه­سرمایی و یا ترکیبات ازته، روی این صفات معنی­دار بود. در اولین آزمایش، بالاترین درصد ظهور (%6/75) و طول (4/22 سانتی­متر) گیاهچه 45 روزه در تیمار خراش­دهی با اسکالپل 3 + هفته چینه­سرمایی حاصل شد. در آزمایش دوم، بیشترین درصد ظهور (%6/65)،  طول ریشه (2/10 سانتی­متر) و بخش هوایی (1/8 سانتی­متر) گیاهچه و حداقل میانگین زمان ظهور (5/11 روز) در تیمار خراش­دهی با اسکالپل و کاربرد سدیم نیتروپروساید بدست آمد. در آزمایش سوم اثر ترکیبی سدیم نیتروپروساید و سرمادهی بر شکست خواب بذر­های خراش­دهی­شده با اسکالپل ارزیابی شد. نتایج نشان داد که کاربرد سدیم نیتروپروساید طول دوره چینه­سرمایی مورد نیاز برای حصول بیشترین شاخص­های ظهور و وزن­خشک گیاهچه را کاهش داد. این نتایج نشان داد که بذر­های کنگر وحشی دارای خواب فیزیکی و فیزیولوژیکی هستند و می­توان با تیمارهای خراش­دهی با اسکالپل و سپس چینه­سرمایی یا تیمار با سدیم نیتروپروساید به بیشترین درصد ظهور (85%) و کمترین میانگین زمان ظهور (5/8 روز) دست یافت.