الگوسازی اثر شوک نرخ ارز بر سرمایهگذاری در بخش کشاورزی (کاربرد روش NARDL)
نویسندگان
1 مؤسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، تهران، ایران
doi
10.22067/jead2.v34i2.81510چکیده
مسئله تنظیم ارز یکی از مسائل اساسی در کشورهای در حال توسعه است. نرخ ارز ناهماهنگ با تغییرات اقتصادی، سبب جهتگیریهای نادرست سیاستهای کلان اقتصاد میشود که این پدیده مشکلاتی در زمینه انتخاب پروژههای سرمایهگذاری ایجاد میکند. مطالعه حاضر، با بهرهگیری از دادههای سالانه 96-1357 و به کارگیری الگوی غیرخطی خودرگرسیونی با وقفههای گسترده (NARDL) به بررسی ارتباط خطی و غیرخطی (متقارن و غیر متقارن) شوک نرخ ارز و سرمایهگذاری در بخش کشاورزی میپردازد. در این مطالعه، برای استخراج شوکهای نرخ ارز از فیلتر هودریک پرسکات استفاده شد. نتایج آزمون والد و آماره F و آزمون نسبت حداکثر درستنمایی نشان داد که الگوی غیرخطی NARDL در مقابل الگوی خطی، در تبیین متغیرهای مدل کاراتر است. بر اساس نتایج، اثر شوکهای ارزی نامتقارن بوده و شوکهای مثبت ارزی اثر منفی بر سرمایهگذاری بخش کشاورزی داشته است، همچنین شوکهای منفی نرخ ارز، اثر مثبت بر سرمایهگذاری بخش داشته است. بنابراین بروز هرگونه شوک ارزی، به معنای ایجاد تلاطم در اقتصاد بوده و تخصیص منابع را از سرمایهگذاری در فعالیتهای مولد نظیر تولید کشاورزی به سمت فعالیتهای غیرمولد نظیر سوداگری در بازار ارز، طلا و سکه، دلالی مسکن و خودرو سوق میدهد. یکی از راهکارهای مقابله با این وضعیت، کاهش شکاف میان نرخ ارز رسمی و بازار آزاد و همچنین تکنرخی کردن ارز است.