فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش در سال 1401 به‌منظور مطالعه تأثیر عصاره آبی اندام‌های مختلف قیچ (Zygophyllum eurypterum L.) بر خصوصیات جوانه­زنی و رشد گیاهچه در گیاه گندم (Triticum aestivum L.) و علف هرز پیچک (Convolvulus arvensis L.) در دو آزمایش (آزمایشگاه و گلخانه) به‌ترتیب در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار و طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا گردید. تیمارهای آزمایش شامل عصاره­های آبی قیچ در غلظت‌های 5، 10 و 15 درصد ریشه، 5، 10 و 15 درصد اندام‌هوایی (ساقه و برگ) و شاهد (آب مقطر) بود. نتایج نشان داد که با افزایش غلظت عصاره‌ها، صفات جوانه­زنی، رشدی و همچنین محتوای کلروفیل کل هر دو گیاه مورد نظر به‌طور معنی‌داری کاهش یافت. بیش­ترین میزان بازدارندگی مربوط به عصاره 15 درصد اندام هوایی بود. فعالیت آنتی‌اکسیدانی (درصد مهارکنندگی رادیکال­های آزاد) گندم و علف هرز پیچک با افزایش غلظت عصاره‌های قیچ افزایش یافتند. عصاره 15 درصد اندام هوایی قیچ، جوانه‌زنی در گندم و پیچک را به­ترتیب 7/63 درصد و در 2/89 درصد، نسبت به شاهد کاهش داد. با افزایش غلظت عصاره اندام هوایی از صفر به 15 درصد در پیچک، طول ریشه 8/72 درصد و در گندم 9/52 درصد نسبت به شاهد کاهش پیدا کرد. بیش­ترین میزان فعالیت آنتی‌اکسیدان (درصد مهارکنندگی­رادیکال­های آزاد) علف هرز پیچک در غلظت 10 و 15‌ درصد اندام هوایی مشاهده شد که به­ترتیب به­میزان 64 و 73 درصد بود. نتایج آزمایش نشان داد غلظت­های مختلف عصاره قیچ تأثیر بازدارندگی بیش­تری بر صفات مورد بررسی در علف هرز پیچک نسبت به گیاه گندم داشت. اندام‌های هوایی قیچ نسبت به ریشه‌، توانایی بیش­تری در محدودیت جوانه­زنی و رشد بذور گندم و پیچک داشت و می‌توان عصاره آبی 15 درصد اندام هوایی قیچ را برای کاهش رشد و تضعیف علف‌ هرز پیچک قبل از کاشت پیشنهاد نمود.