ارزیابی اثربخشی دورۀ معرفتی طرح ولایت دانشجویی بر اساس مدل چهارسطحی کرک‌پاتریک با رویکرد حداقل مربعات جزیی(PLS-SEM)

نویسندگان

1 دکتری تاریخ انقلاب اسلامی، استادیار گروه معارف اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22034/ksiu.2025.104.73
چکیده

هدف: هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی جامع و ساختاری اثربخشی دورۀ معرفتی و تربیتی «طرح ولایت» دانشجویی بر اساس مدل چهارسطحی کرک‌پاتریک(واکنش، یادگیری، تغییر رفتار و پیامد نهایی) و شناسایی اولویتهای راهبردی برای ارتقای آن بود. روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش، توصیفی-پیمایشی با رویکرد کمّی است. جامعۀ آماری پژوهش شامل دانش‌آموختگان دورۀ تابستان ۱۴۰۳ بود و داده‌ها یک سال پس از دوره، از طریق پرسشنامه‌ای استاندارد با ۳۸۰ نمونۀ معتبر جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزیی و نرم‌افزار اسمارت پی.ال.اس نسخۀ 4 صورت گرفت و از تحلیلهای تکمیلی شامل تحلیل چندگروهی برای بررسی نقش تعدیلگر جنسیت و تحلیل نقشۀ اهمیت- عملکرد، برای ارائۀ پیشنهادهای راهبردی استفاده شد. یافته‌ها: اثربخشی دورۀ «طرح ولایت» از طریق یک زنجیرۀ علّی معنادار و قوی قابل تبیین است. واکنش مثبت شرکت‌کنندگان به دوره، به یادگیری عمیق و این یادگیری نیز به تغییر رفتار کاربردی منجر می‌شود. در نهایت، این زنجیره به شکل قدرتمندی پیامدهای نهایی دوره را پیش‌بینی می‌کند(تبیین 84 درصد از واریانس). در حالی که الگوی کلی برای هر دو جنسیت یکسان بود، تحلیل چندگروهی تفاوتهای ظریفی را در برخی مسیرها نشان داد. در نهایت، تحلیل اهمیت- عملکرد، اولویتهای راهبردی برای ارتقای دوره را شناسایی کرد. نتیجه‌گیری: دورۀ طرح ولایت دارای اثربخشی ساختاری و چندلایه‌ای است. برای ارتقای مستمر پیامدهای نهایی این دوره، سیاستگذاران باید با استفاده از چارچوب ارزیابی مبتنی بر شواهد این پژوهش، بر تقویت حلقه‌های زنجیرۀ اثربخشی، به ویژه تسهیل انتقال «یادگیری» به «تغییر رفتار» تمرکز کنند.