راهبردهای آموزشی درس تفسیر موضوعی قرآن کریم بر اساس تحلیل انگارههای ذهنی دانشجویان نسبت به قرآن (مطالعه موردی دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره))
نویسندگان
1 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی. قزوین، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشگاه بینالمللی امام خمینی. قزوین، ایران.
doi
10.22034/ksiu.2025.104.45چکیده
هدف: تفسیر موضوعی قرآن یکی از دروس معارف اسلامی در دانشگاههاست. هدف از انجام این پژوهش، معرفی راهبردهای آموزشی برای تدوین محتوای آموزشی مؤثر تفسیر موضوعی قرآن بر اساس انگارههای ذهنی دانشجویان نسبت به قرآن بود. روش: ابتدا با استفاده از روش مصاحبۀ کیفی ساختاریافته، دانستههای تعداد 500 نفر از دانشجویان پیرامون قرآن بر محور سؤالات مشخص و از قبل اعلامشده احصا شد و در معرض تبادل نظر دیگر دانشجویان قرار گرفت. در ادامه با استفاده از روش تحلیل علّی لایهای، اطلاعات به دست آمده بر اساس موضوع در دستههای معناداری طبقهبندی و تحلیل شد. یافتهها: بررسیها نشان داد با وجود اعتقاد نسبت به ساحت قدسی قرآن، سطح دانش دانشجویان نسبت به قرآن، عمق لازم را ندارد و آموزشهای رسمی نتوانستهاند امکان معرفتی لازم را برای انس با قرآن و پیوندآن با متن زندگی دانشجویان فراهم آورند. نتیجهگیری: یافتههای پژوهش نشان داد به منظور تدریس مؤثر تفسیر موضوعی قرآن، باید محتوای آموزشی به گونهای تنظیم و ارائه شود که منجر به تصحیح و تعمیق دانستههای پیشین دانشجویان نسبت به قرآن شود و امکان مواجهۀ مستقیم دانشجویان با قرآن را فراهم آورد. 40 پیشنهاد برای تدوین سرفصلهای آموزشی و 9 راهبرد برای ارائۀ مؤثر تفسیر موضوعی قرآن ارائه شد.
