فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پریلا گیاهی دارویی بومی آسیا و سرشار از ترکیبات پلی فنلی، آنتوسیانین، اسانس و اسیدهای چرب است. در پژوهش حاضر، تغییرپذیری ویژگی‌های فیتوشیمیایی، فعالیت آنتی‌اکسیدانی و ترکیب روغن دانه سه واریته (سبز-قرمز ایرانی و قرمز و سبز-قرمز چینی) در دو مرحله فنولوژیکی (پیش از گل‌دهی و تشکیل دانه) مطالعه شد. نتایج نشان داد تنوع گسترده‌ای در ویژگی‌های فیتوشیمیایی در بین نمونه‌های گیاهی و مراحل برداشت وجود داشت. بالاترین محتوای فنل کل و فعالیت آنتی‌اکسیدانی در واریته سبز-قرمز چینی در هر دو مرحله برداشت مشاهده شد. تنوع قابل توجهی در محتوای اسید فنولیک در بین نمونه‌های گیاهی مشاهده شد. محتوای اسانس از 04/1 درصد در واریته سبز-قرمز ایرانی تا 37/1 درصد در واریته قرمز چینی، هر دو در مرحله قبل از گلدهی متغیر بود. بررسی ترکیبات اسانس تنوع معنی‌داری را بین واریته‌ها و زمان برداشت نشان داد و سه کموتایپ مشخص براساس اجرای اسانس قابل تشخیص بود. پریلاکتون (2/0 تا 77/53 درصد)، متیل‌ژرانات (52/0 تا 62/52 درصد)، ß-dehydro-elsholtzia ketone (41/0 تا 42/53 درصد) و β-کاریوفیلن (11/3 تا 75/15 درصد) ترکیبات اصلی در نمونه‌های گیاهی جمع آوری شده در دو مرحله فنولوژیک بودند. پالمیتیک اسید (C16: 0)، استئاریک اسید (C18: 0)، اولئیک اسید (C18: 1)، لینولئیک اسید (C18: 2) و α- لینولئیک‌اسید (C18: 3) اسیدهای چرب اصلی در نمونه‌ها بودند. اسید α-لینولئیک‌اسید چرب غالب در تمام نمونه‌های مورد مطالعه بود که از 61/58 تا 77/61 درصد متغیر بود. نتایج نشان داد که واریته پریلا و مراحل فنولوژیکی می‌توانند بر پروفایل فیتوشیمیایی تأثیر بگذارند.