اثر پرایمینگ با مواد ارگانیک بر جوانه‌زنی و فعالیت برخی آنزیم‌های گیاهچه زیره سبز (Cuminum cyminum L.) تحت تنش خشکی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

3 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

doi
10.22124/jms.2023.6881
چکیده

تنش خشکی موجب کاهش جوانه­زنی و رشد گیاهان می­شود و ارائه راه­کارهایی از قبیل پرایمینگ بذور برای افزایش یکنواختی جوانه­زنی و رشد گیاهان و مقابله با تنش خشکی بسیار حائز اهمیت است. بدین منظور آزمایشی به­صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در بذر زیره سبز اجرا شد. تیمارها شامل: پنج سطح پرایمینگ (کیتوزان (ppm 100)، اسید هیومیک (5/1 درصد)، ورمی­کمپوست، آب مقطر و شاهد (بدون پرایم)) و چهار سطح تنش خشکی (صفر، 3/0-، 6/0-، 9/0- مگاپاسکال) بود. نتایج نشان داد که تنش خشکی موجب کاهش درصد جوانه­زنی، رشد و کیفیت گیاهچه­های زیره سبز در شرایط بدون پرایم شد و با افزایش شدت تنش خشکی، رشد گیاهچه­ها کاهش یافت. پرایمینگ کیتوزان، اسید هیومیک و ورمی­کمپوست در افزایش ویژگی­های جوانه­زنی و همچنین مقابله با تنش خشکی، موثرتر از پرایمینگ آب مقطر (هیدروپرایمینگ) عمل کردند و اثرات منفی حاصل از تنش خشکی را کاهش دادند، همچنین پرایمینگ بذر با تیمارهای فوق روند کاهشی در محتوای پرولین و فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز بذر را در پی داشت و موجب افزایش فعالیت آنزیم­های آلفا آمیلاز و کاتالاز شد. پرایمینگ کیتوزان به­مقدار (02/44 درصد)، اسید هیومیک (08/42 درصد)، ورمی­کمپوست (04/44 درصد)، سبب افزایش جوانه­زنی بذر زیره سبز نسبت به شاهد (بدون پرایم و بدون تنش خشکی) شدند.