فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هالوژناسیون، کاهش محتوای رطوبت بذر و بسته‌بندی مناسب از روش‌های کاربردی هستند که می‌توانند نقش موثری در حفظ حیات بذر طی دوره انبارمانی داشته‌باشند. این تحقیق بر اساس آزمایش فاکتوریل بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی به اجرا در ‌‌آمد. فاکتورها شامل نوع بسته‌بندی در دو سطح (بسته‌بندی تک‌لایه و دو‌لایه)، هالوژناسیون بذر در چهار سطح (صفر، 3، 6 و 9 گرم به ازای هر کیلو‌گرم بذر)، محتوای رطوبت شلتوک (بر پایه تر) در سه سطح (7/17-17 درصد،12-11 درصد و 10-9 درصد) و مدت زمان انبارمانی در سه سطح (بدون انبارمانی، شش ماه و یک‌سال انبارمانی) بودند. نتایج نشان داد پس از یک‌سال انبارمانی، کمترین درصد جوانه‌زنی با مقدار 92/47 درصد متعلق به بذر با محتوای رطوبت 7/17-17 درصد بود و بذور با محتوای رطوبت 12-11 و 10-9 درصد، جوانه‌زنی بالای 97 درصد نشان دادند. شاخص بنیه بذر در بسته‌بندی دو‌لایه، پس از شش و یک‌سال انبارمانی، به ترتیب 82/13 و63/21 درصد و در بسته‌بندی تک‌لایه به ترتیب 97/17 و 81/39 درصد کاهش یافت. تیمار با محتوای رطوبت10-9 درصد، هالوژناسیون شده به مقدار 9 گرم به ازای هر کیلو‌گرم بذر دارای بیشترین درصد جوانه‌زنی، طول ساقه‌چه و بنیه بذر بود. علاوه بر آن در بذور غیر‌هالوژنه ذخیره شده در بسته‌بندی تک‌لایه، پس از یکسال انبارمانی، حشره بید غلات (Olivier Sitotroga cerealella) به‌عنوان آفت مهم شلتوک برنج مشاهده شد. به‌طور‌کلی کاهش محتوای رطوبت بذر برنج تا حد10-9 درصد به همراه هالوژناسیون و به‌کارگیری بسته‌بندی دو‌لایه توانست کیفیت بذر را بهتر از سایر تیمارها طی دوره انبارمانی حفظ نماید.