تحولات قصاص و دیه براساس رویکرد اسلام‌گرایانه در قانون مجازات

نویسندگان

1 استادیار، گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، واحد گرگان، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران

doi
10.22034/jccj.2024.475261.1647
چکیده

سیاست تقنینی کشور همواره در راستای اسلامی‌سازی قوانین بوده است و با هدف نگرش فقهی با مقتضیات زمان همگام شده است. قانون مجازات اسلامی یکی از قوانینی است که باتوجه به شرایط و زمان تحولاتی را در بطن خود جاری ساخته است. تحولات و نوآوری‌های قانون مجازات همواره از جهت‌گیری اسلامی و فقهی برخوردار بوده است. قصاص و دیه از مجازات‌های شرعی می‌باشند که قواعد آن از فقه اسلامی به قانون مجازات راه پیدا کرده است، بنابراین درصورت نوآوری و اصلاح قانون، اصول کلی قابل تغییر نیستند. هدف از انجام این پژوهش تحلیل نوآوری سیاست جنایی درخصوص قصاص و دیه براساس شاخص‌های اسلامی است. در این پژوهش به روش توصیفی ـ تحلیلی به تحلیل قوانین در پرتو شاخص‌های اسلامی پرداخته شده است. یافته‌ها حاکی از این است که رویکرد قانون‌گذار نشان‌دهنده انعطاف در پذیرش دیه و جرم‌انگاری مواردی از قصاص بوده است. نتیجه تحقیقات بیان می‌کند که شاخص‌های اسلامی بر مسیر قانون و نوآوری آن منطبق است و نوآوری‌های انجام‌شده هم‌راستا با اسلام بوده و باتوجه به شرایط و مقتضیات، قانون تحولاتی را پذیرفته است و در مسیر شاخص‌های اسلامی قابل تفسیر است.

کلیدواژه‌ها