اثر پرایمینگ و تاریخ کاشت بر برخی ویژگی‌های مورفولوژیک، عملکرد و اجزای عملکرد قند در چغندر قند (Beta vulgaris L.)

نویسندگان

1 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران

3 بخش تحقیقات چغندرقند، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی همدان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران

doi
10.22124/jms.2023.6167
چکیده

به­منظور بررسی تأثیر زمان کاشت و نوع پرایمینگ بذر بر برخی خصوصیات مورفولوژیک، عملکرد قند و اجزای عملکرد قند در چغندرقند، آزمایشی در سال زراعی 1399 در مزرعه کشاورزی واقع در شهرستان مهاباد اجرا شد. آزمایش به­صورت کرت­های خردشده در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با چهار تکرار بود. سه زمان کاشت (15 اسفند، 15 فروردین و 15اردیبهشت) در کرت­های اصلی و نوع پرایمینگ (اسید سالیسیلیک، هیدروپرایمینگ، کیتوسان و شاهد (عدم پرایمینگ)) در کرت­های فرعی قرار گرفتند. صفات رنگیزه­های فتوسنتزی، محتوی آب نسبی برگ، درصد قند ناخالص، درصد قند خالص، عملکرد ریشه، عملکرد قند ناخالص و عملکرد قند خالص اندازه­گیری شدند. نتایج نشان داد بالاترین محتوای کلروفیل a، کلروفیل b و کارتنوئید به زمان کاشت 15 اسفند اختصاص یافت، همچنین پرایمینگ با اسید سالیسیلیک و هیدروپرایمینگ بالاترین محتوای کلروفیل a، کلروفیل b و کارتنوئید را به خود اختصاص دادند. بالاترین محتوی آب نسبی برگ (50/75 درصد) و عملکرد ریشه (1/60 تن در هکتار)، عیار قند (49/19)، درصد قند خالص (02/15)، عملکرد قند خالص (91/10 تن در هکتار) و عملکرد قند ناخالص (31/8 تن در هکتار) به زمان کاشت 15 فروردین و پرایمینگ با اسید سالیسیک اختصاص داشت. نتایج همچنین نشان داد که پرایمینگ با اسید سالیسیلیک و هیدروپرایمینگ در کلیه زمان­های کاشت عملکرد قند خالص را در مقایسه با تیمار شاهد افزایش داده و اثر نامناسب تأخیر در زمان کاشت را بر عملکرد قند خالص تعدیل نمود.