نوسان جمعیت باکتری Xanthomonas translucens در بذر گندم و اثر آن بر برخی خصوصیات کیفی بذر و میزان ظهور بیماری در نسل بعد

نویسندگان

1 دانشیار مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر ونهال. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 استادیار مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر ونهال. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 مربی مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر ونهال. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

4 استادیار مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر ونهال. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22124/jms.2023.6169
چکیده

آلودگی بذور به باکتری بیمارگر Xanthomonas translucens ، نقش مهمی در شروع و استقرار بیماری نواری باکتریایی غلات دارد که در صورت وجود شرایط محیطی مساعد می تواند باعث طغیان بیماری شود. با توجه به آنکه جمعیت این باکتری بیماریزا با گذشت زمان در بذر با نوسان همراه است، این پژوهش به بررسی اثر تغییرات جمعیت باکتری پاتوژن مستقر در بذر بر استقرار بیماری در نسل بعد و نیز تاثیر آن روی برخی خصوصیات کیفی بذر پرداخته شده است. نتایج این تحقیق نشان داد بذرهای برداشت شده از مزارع بذری آلوده که علایم بیماری در این مزارع تا حد برگهای پرچم پیشروی داشته است دارای جمعیت باکتری از حداقل  104 تا حداکثر CFU/gr  105×4 در زمان برداشت است که ده ماه پس از آن جمعیت باکتری به  102 تا حداکثر CFU/gr  104×4 کاهش یافت و 24 ماه پس از زمان برداشت، باکتری بیمارگر از بذر ها (به استثنای یک نمونه) جدا سازی نشد. با وجود آلودگی بالاتر از حد آستانه در بذرهای مورد ارزیابی (بالاتر از CFU/gr 103)، ظهور بیماری در مزراع آزمایشی از صفر تا حداکثر یک درصد اتفاق افتاد. اگرچه این نرخ انتقال اندک است اما همین تعداد بوته بیمار در شرایط محیطی مساعد می تواند پیش زمینه بروز یک همه­گیری باشد. همچنین جمعیت های ردیابی شده باکتری در زمان برداشت بذر و حتی با گذشت زمان انبار داری اثرات معنی داری در تغییرات جوانه زنی و ظهور گیاهچه های طبیعی نداشته است اگرچه در برخی ویژگی های مرتبط با رشد طولی اثرات معنی دار مشخص شد که ضرورت دارد در تحقیقات آتی تاثیر باکتری X. translucens در تغییرات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی بذر  مورد بررسی دقیق تر قرار گیرد.