اثرات دگرآسیبی توق (Xanthium strumarium L.) بر جوانه‌زنی و رشد گیاهچه‏ ای ماش (Vigna radiata L. Wilczek)

نویسندگان

1 واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

doi
10.22067/ijpr.v12i2.86650
چکیده

این تحقیق با هدف تعیین چگونگی تأثیر غلظت‏های مختلف عصاره آبی و بقایای خشک‌شده علف‌هرز توق بر خصوصیات جوانه‏زنی و گیاهچه‏ای ماش در شرایط آزمایشگاهی و در گلخانه (دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر) به‏صورت دو آزمایش مجزا و در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در سال 1397 انجام گرفت. در بخش آزمایشگاهی، تیمارها شامل غلظت‏های مختلف عصاره آبی توق با غلظت (0، 3، 6 و 9 درصد) و در بخش گلخانه‏ای استفاده از پودر خشک‌شده گیاه کامل توق با مقادیر (0، 90، 180 و 270 گرم) به‏صورت اختلاط کامل با خاک و یا قراردادن در سطح خاک گلدان انجام گرفت. نتایج نشان داد که عصاره‏های آبی توق بر شاخص‏های رشد گیاهچه‏ای ماش اثر بازدارندگی داشته است؛ به‏طوری‌که میانگین سرعت جوانه‏زنی، وزن خشک گیاهچه و طول ساقه‏چه در تیمار عصاره آبی 9درصد نسبت به تیمار شاهد (0)، به‏ترتیب 7/27 ، 92 و 31 درصد کاهش یافت. افزایش غلظت عصاره به شدت مانع رشد ساقه‏چه شد. قرار‌گرفتن بقایای گیاهی (ریشه، ساقه، برگ و گل) در سطح خاک در مقایسه با اختلاط آن به طور قابل‌توجهی از جوانه‏زدن و رشد گیاه در گلدان‏ها جلوگیری کرد؛ به‏طوری‌که درصد خروج و سرعت خروج گیاهچه در تیمار سه گرم توق در شرایط اختلاط با خاک نسبت به تیمار شاهد به ترتیب کاهش 16 درصد و عدم کاهش را نشان داد، درحالی‌که در شرایط قرار‌گرفتن در سطح خاک مقدار کاهش نسبت به شاهد به ترتیب 78 و 51 درصد بود. با افزایش مقدار پودر خشک‌شده توق اثرات بازدارندگی در کلیه صفات اندازه‏گیری‌شده بیشتر شد. این تحقیق نشان داد که علف‌هرز توق دارای اثرات دگرآسیب آشکاری بر جوانه‏زنی و رشد گیاهچه‏ای ماش است و این اثرات در شرایط آزمایشگاهی نسبت به کشت گلخانه‏ای شدیدتر می‏باشد.