بررسی تأثیر شوری و دما بر شاخص‌های جوانه‌زنی، رشد گیاه‌چه و روابط یونی در کرچک (Ricinus communis L.)

نویسندگان

1 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران

doi
10.22124/jms.2023.6171
چکیده

به منظور بررسی تأثیر شوری و دما بر جوانه­زنی، رشد گیاهچه و روابط یونی در کرچک آزمایشی به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی در چهار تکرار انجام گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل شش سطح شوری (صفر، 25، 50، 100، 200 و 400 میلی­مولار کلرید سدیم) و چهار سطح دمایی شامل 15، 20، 25 و 30 درجه سلسیوس بود. در این تحقیق درصد جوانه­زنی، سرعت جوانه­زنی، میانگین مدت جوانه­زنی، طول ریشه­چه و ساقه­چه، وزن خشک ریشه­چه و ساقه­چه، نسبت وزن ریشه­چه به ساقه­چه، سدیم اندام هوایی و ریشه، پتاسیم اندام هوایی و ریشه و نسبت سدیم به پتاسیم ساقه­چه اندازه­گیری شد. با افزایش سطح شوری از کلیه شاخص های جوانه­زنی کاسته شد، اما شوری نسبت ریشه­چه به ساقه چه و مدت زمان جوانه­زنی را افزایش داد. در این بررسی با افزایش سطح شوری بر مقدار سدیم اندام هوایی، سدیم ریشه و نسبت سدیم به پتاسیم افزوده شد. همچنین با افزایش سطح شوری به صورت همزمان از مقدار پتاسیم ریشه و اندام هوایی کاسته شد. نتایج نشان داد دمای 20 درجه سلسیوس بالاترین سرعت جوانه­زنی، طول ریشه­چه، طول ساقه­چه، وزن خشک ریشه­چه و وزن خشک ساقه­چه را به خود اختصاص داد. در این بررسی با افزایش سطح شوری بر مقدار سدیم اندام هوایی، سدیم ریشه و نسبت سدیم به پتاسیم افزوده شد، همچنین با افزایش سطح شوری به­صورت همزمان از مقدار پتاسیم ریشه و اندام هوایی کاسته شد. با افزایش دما از مقدار پتاسیم گیاه کاسته و بر مقدار سدیم افزوده شد.