بزه‌انگاری افراطی در حوزه بزه رابطه نامشروع در سیاست جنایی ایران

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. (نویسنده مسؤول)

2 دانشیار، گروه حقوق حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

doi
10.22034/jccj.2023.399580.1289
چکیده

به‌رغم لزوم رعایت بایسته‎‌های قانون‌گذاری از جمله اصل شفافیت و قانونی بودن در بزه‌انگاری، در مواردی طراح سیاست جنایی ایران با گذر از این اصول و الزامات و متأثر از ایدئولوژی حاکم بر نظام سیاسی یعنی حکمرانی بر پایه حمایت از تعالیم اسلامی و اقتضائات اخلاقی، از حدود نرمال و متعارف بزه‌انگاری خارج شده و با فزونی بیش از حد رفتارهای کیفردار در مسیر بزه‌انگاری افراطی گام بر می‌دارد. نمونه این نگرش، بزه «رابطه نامشروع» موضوع ماده 637 قانون مجازات اسلامی (1375) است. در این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، هدف بررسی ابزارهای بزه‌انگاری افراطی و تبیین چالش‌های آن در حوزه بزه موصوف است. بر این بنیاد، یافته‌های پژوهش حاضر حکایت از آن دارد که سیاست‌گذار جنایی ایران با بهره‌گیری از گزاره‌های مذهبی و اخلاقی، ابهام‌سازی مفهومی، توسیع دامنه موضوع جرم، تجریم رفتار مقدماتی و بزه‌انگاری خلاف قاعده نگرشی افراط‌گرایانه در بزه‌انگاری این جرم داشته است که این رویکرد زمینه‌ساز مداخله حداکثری، سرگردانی بازیگران دستگاه عدالت کیفری، ایجاد حقوق کیفری استثنایی و دگرگونی در ماهیت و کارکرد مجازات‌ها شده است.