فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به منظور بررسی اثر تلقیح بذور ژنوتیپ­های نخود با میکوریزای آرباسکولار و شبه‌میکوریزای داخلی بر روی عملکرد و برخی خصوصیات فیزیولوژیک نخود، آزمایشی به‌صورت اسپیلت­پلات در قالب طرح بلوک­های کامل­تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده­ کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال زراعی 93-1392 به اجرا در آمد. فاکتور اصلی در سه سطح شامل میکوریزای آرباسکولار گونة Glomus mosseae و شبه­میکوریزای داخلی گونةPiriformospora indica و عدم مصرف کود و فاکتور فرعی شامل 9 ژنوتیپ نخود بود. نتایج نشان داد که G. mosseae از اواسط فصل رشد به‌طور معنی­داری باعث افزایش سطح برگ و ماده خشک گیاه نخود گردید. ژنوتیپ MCC537 از اوایل فصل رشد از نظر سطح برگ و ماده خشک، برتری مشهودی نسبت به سایر ژنوتیپ­ها داشت. میکوریزای ­آرباسکولار سبب افزایش معنی­دار کلروفیل­های a و b، کاروتنوئیدها و سبزینگی برگ گردید، اما سطوح میکوریزا تأثیر معنی­داری بر روی میزان کلروفیل کل نداشتند. بیشترین مقدار کلروفیل­ a در ژنوتیپ­های MCC537، MCC427، MCC693 و MCC392، بیشترین مقدار کلروفیل­ کل در ژنوتیپ­های MCC537، MCC427، MCC392، MCC693 و MCC80 به ترتیب به میزان 620/0، 612/0، 574/0، 564/0 و 562/0 میلی­گرم بر گرم وزن تر برگ، بیشترین مقدار کاروتنوئید در ژنوتیپ­های MCC537، MCC427 و MCC392 و بالاترین شاخص سبزینگی به ترتیب به میزان 8/33، 7/31 و 9/29 در ژنوتیپ­های MCC537، MCC427 و MCC392 مشاهده شد. بیشترین میزان عملکرد دانه در ژنوتیپ­ MCC537 و شرایط کاربرد G. mosseae مشاهده شد که در مقایسه با شرایط عدم مصرف قارچ 31 درصد بیشتر بود. در مجموع به نظر می­رسد که میکوریزای ­آرباسکولار می­تواند سبب بهبود خصوصیات فیزیولوژیک نخود شده و در بین ژنوتیپ­های مورد بررسی، MCC537، MCC427 و MCC392 از نظر ویژگی‌های فیزیولوژیک مورد مطالعه برتری داشتند.