تأثیر پیش‌تیمار زیستی قارچ‌های تریکودرما و آسپرژیلوس در افزایش آستانه تحمل جذب روی در گیاه گندم

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری، گروه زراعت، پژوهشکده ژنتیک و زیست‏فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 استاد گروه زراعت، پژوهشکده ژنتیک و زیست‏فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

3 دانشیار گروه گیاهپزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

4 دانشیار گروه خاکشناسی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

5 دانش‌آموخته دکتری،گروه زراعت، پژوهشکده ژنتیک و زیست‏فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

6 استادیار گروه زراعت، پژوهشکده ژنتیک و زیست‏فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

doi
10.22124/jms.2022.6159
چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر پیش‌تیمار زیستی بذر گندم با قارچ‌های تریکودرما و آسپرژیلوس همراه با سولفات روی بر بهبود شاخص‌های جوانه‌زنی و میزان آستانه تحمل گیاهچه‌ها به عنصر روی، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل شش سطح عنصر روی (صفر، 6/0، 6، 60، 300 و 600 میلی‌گرم در لیتر) و چهار تیمار قارچی (عدم تلقیح و تلقیح قارچ‏های Trichoderma harzianum، Trichoderma longibrachiatum و Aspergillus niger) بود. نتایج نشان داد که تیمارهای قارچی سبب افزایش قابل‌ملاحظه در فعالیت آنزیم ‌آنتی­اکسیدانی سوپراکسیددیسموتاز ساقه‌چه شدند. از طرفی بر اساس نتایج به­دست آمده همزیستی گیاهچه‌های گندم با قارچ‌های تریکودرما و به ویژه قارچ آسپرژیلوس موجب کاهش میزان پراکسیداسیون لیپیدی غشاء در تمامی سطوح کاربردی عنصر روی گردید. همچنین بیش‌ترین محتوای پرولین در بالاترین سطح عنصر روی در گیاهچه‌های گندم تلقیح‌با قارچ T. harzianum (افزایش چهار برابری نسبت به شاهد) و در سایر سطوح عنصر روی در گیاهچه‌های تلقیح شده با قارچ آسپرژیلوس مشاهده شد. از طرفی، نتایج بیانگر رابطه منفی بین محتوای مالون‌دی‌آلدئید با فعالیت آنزیم سوپراکسیددیسموتاز و شاخص‌های رشدی گیاهچه گندم بود. در مجموع، نتایج بیانگر افزایش توان کودپذیری گیاهچه‌های گندم تا غلظت 60 میلی‌گرم در لیتر از عنصر و در نتیجه اثربخشی بهتر عنصر روی در گیاهان تلقیح­شده با قارچ‌های تریکودرما و آسپرژیلوس به­ویژه در تلقیح با قارچT. Longibrachiatum بود.