اثر پرایمینگ بذر با اسید الاژیک بر پویایی ذخایر بذر و رشد گیاهچه سویا در شرایط پیری تسریع شده

نویسندگان

1 دانشیار زراعت، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 دانشیار زراعت، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

3 دانشجوی دکتری زراعت، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

4 دانشیار زراعت، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
10.22124/jms.2022.6162
چکیده

جهت بررسی تأثیر اسید الاژیک بر رشد گیاهچه و صفات مربوط به جوانه­زنی سویا در شرایط معمول و فرسودگی، آزمایشی در سال 1398 در آزمایشگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی شاهرود طراحی و اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل فرسودگی بذر در دو سطح (بذور بدون فرسودگی و بذور فرسوده) و پرایمینگ در هفت سطح (بدون پرایمینگ (شاهد)، آب مقطر (هیدروپرایمینگ)، اسموپرایمینگ با 25، 50، 75، 100 و 125 میلی­گرم در لیتر اسید الاژیک) بود. آزمایش در قالب فاکتوریل با طرح پایه کاملاً تصادفی در سه تکرار در محیط ژرمیناتور با رعایت استانداردهای موجود انجام شد. بذور با قرار گرفتن در دمای 41 درجه سلسیوس و رطوبت نسبی 95 درصد به­مدت 72 ساعت فرسوده شدند. پرایمینگ بذور با اسید الاژیک با رعایت اصول هوادهی بذر به­ مدت 6 ساعت انجام شد. در شرایط فرسودگی صفاتی از قبیل شاخص بنیه بذر، نسبت رشد آلومتریک و مقدار استفاده از ذخایر بذر کاهش یافت. افزایش محتوای مالون­دی­آلدئید از طریق تأثیر بر شاخص بنیه بذر و فعالیت آنزیم آلفا آمیلاز بر درصد جوانه­زنی تأثیر منفی نشان داد. کاربرد اسید الاژیک از طریق افزایش دادن فعالیت آنزیم آلفا آمیلاز موجب افزایش درصد جوانه­زنی در بذور بدون فرسودگی و فرسوده گردید. پرایمینگ بذور با اسید الاژیک موجب کاهش محتوای مالون­دی­آلدئید و هدایت الکتریکی در بذور شد. بر اساس نتایج پژوهش انجام شده می­توان کاربرد 50 میلی­گرم در لیتر اسید الاژیک را به­عنوان بهترین غلظت مورد استفاده این ماده معرفی کرد. هم­چنین می­توان پیشنهاد نمود که اسید الاژیک موجب بهبود صفات فیزیولوژیک در بذور فرسوده شده سویا می­گردد.