کلید بعضی از تاکسون‌های خانوادۀ کلم (Brassicaceae=Cruciferae) بر اساس مورفوبیومتری میوه و بذر

نویسندگان

1 پژوهشگر پسادکترا، دانشگاه اراک، دانشکده علوم پایه، گروه زیست شناسی، ص-پ 879-کد پستی 3815688349، اراک-ایران

2 استاد. گروه زیست‌شناسی، دانشگاه اراک، دانشکده علوم پایه، گروه زیست شناسی، ص-پ 879-کد پستی 3815688349، اراک-ایران

doi
10.22124/jms.2022.6161
چکیده

کلم­سانان یا شب بوییان (Brassicaceae=Cruciferae) با بیش از 3660 گونه در دنیا و حدود 900 گونه در ناحیة ایرانو-تورانی دارای بیش ترین تنوع، شامل گیاهان علفی یک­ساله، دوساله، چندساله و یا درختچه­ای هستند. تاکسون­های این خانواده، علیرغم داشتن میوۀ خورجین، دارای تنوع بسیاری در مورفولوژی و سایر ویژگی های میوه و بذر خود هستند که در تشخیص و شناسایی آن­ها اهمیت دارد. مطالعۀ این ویژگی­ها روابط بین تاکسون­ها را نشان می­دهد و در تاکسونومی آن­ها کاربرد دارد. به علاوه شناسایی بذر و میوه در کشاورزی، صنایع غذایی و مبارزه با علف­های هرز نیز اهمیت دارد. سی و دو صفت کمی و کیفی بذر و میوه از 24 تاکسون وحشی جمع­آوری شده از منطقۀ مرکزی ایران واقع در ناحیۀ ایرانو-تورانی با استفاده از خط­کش، کولیس دیجیتال، کاغذ میلی­متری، گراتیکیول و میکروسکوپ نوری مانیتوریگ و بینوکولار بررسی شدند. داده­های به­دست آمده ثبت شدند و سپس یک کلید شناسایی بر اساس مطالعات مورفوبیومتری میوه و بذر کلم­سانان تهیه گردید. نتایج مطالعات مورفوبیومتری خورجین و بذر تاکسون­های این خانواده نشان داد که تنوع­پذیری و ثبات برخی از صفات میوه و بذر، در شناسایی و تاکسونومی آن­ها اهمیت داشته و اطلاعات ارزشمندی دربارۀ طبقه­بندی تکاملی آن­ها ارائه می کند.