فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حق دسترسی به وکیل و دسترسی وی و متهم به محتویات پرونده در مرحله تحقیقات مقدماتی یکی از اصول اساسی دادرسی عادلانه است. زیرا پرونده متهم مطابق تحقیقات مقدماتی شکل‌گرفته و آگاهی متهم و وکیل وی ازآنچه مبنای اتهامات به او قرار می‌گیرد نقش تعیین‌کننده‌ای در فرجام پرونده و صدور رأی نهایی دارد. در این مقاله تلاش شده به بررسی موضوع مورداشاره از منظر فقه و حقوق ایران و حقوق فرانسه بررسی شود. مقاله پیش‌رو توصیفی تحلیلی بوده و با استفاده از روش کتابخانه‌ای به بررسی سؤال مورداشاره پرداخته است. یافته‌ها حاکی است که در فقه می‌توان به گزاره‌های دست‌یافت که بر حق دسترسی به وکیل دلالت دارد اما سخنی ازآنچه در آیین دادرسی کیفری تحت‌عنوان دسترسی به محتویات پرونده مطرح است به میان نیامده است. در حقوق ایران نیز به‌حق داشتن وکیل و دسترسی به محتویات پرونده تأکید شده است اما این حقوق با محدودیت‌هایی مواجه است که اصل دادرسی عادلانه را مخدوش می‌سازد. ازجمله اینکه در برخی جرایم مانند جرایم علیه امنیت ملی، انتخاب وکیل برای متهم بر عهده قوه قضائیه و ازمیان وکلای مشخص است که این قوه تعیین‌کرده است. همچنین وکیل هیچ‌گونه حقی برای مشارکت در بازجویی‌های و سایرتحقیقات مقدماتی ندارد. دسترسی به محتوای پرنده نیز منوط به صلاحدید بازپرس پرونده است. این درحالی است‌که چنین محدودیت‌هایی در حقوق کیفری فرانسه مطرح نیست. حتی در جرایم سازمان‌یافته، حق دسترسی به وکیل و دسترسی به محتویان پرونده محدود نشده است.